ABD-İsrail ile İran arasındaki gerilimin tırmanması, Orta Doğu turizm sektörünü ciddi bir krizle karşı karşıya bıraktı. Uzmanlara göre bölgeye gelen turist sayısı 2026’da 38 milyon kişi azalabilir, turizm gelirlerinde ise 40 milyar avroya yaklaşan kayıp yaşanabilir.
Orta Doğu’da ABD-İsrail ile İran arasında tırmanan askeri gerilim, bölgenin hızla büyüyen turizm sektörünü derinden sarsmaya başladı. İsrail, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar başta olmak üzere birçok ülke, vatandaşlarına “zorunlu olmadıkça seyahat etmeyin” uyarısı yaparken, geniş bir hava sahası koridorunun kapanması uluslararası uçuş ağında büyük aksamalara yol açtı.Turizm merkezleri olarak bilinen Dubai ve Doha gibi şehirlerde bulunan çok sayıda turist, sınırlı sayıdaki kurtarma uçuşlarıyla ülkelerine dönebilmek için bekliyor. Havayolu operasyonlarındaki kesintiler ve güvenlik endişeleri nedeniyle bölgeye yönelik yeni rezervasyonlar hızla düşerken, seyahat planlarının büyük ölçüde askıya alındığı belirtiliyor.
Turist sayısında 30 milyondan fazla düşüş bekleniyor
Sektör temsilcilerine göre savaşın turizm talebi üzerindeki etkisi oldukça sert olabilir. Orta Doğu Seyahat İttifakı Pazarlama Direktörü İbrahim Halid, son yıllarda bölgenin turizm yatırımları sayesinde hızlı bir büyüme yakaladığını ancak mevcut gelişmelerin bu ivmeyi aniden durdurduğunu söylüyor.
Halid, “Bölgedeki yeni turizm yatırımları sayesinde ziyaretçi sayısında her yıl istikrarlı bir artış görüyorduk. Özellikle Suudi Arabistan 2019’da turizme açıldığından bu yana son derece hızlı büyüyen bir destinasyon haline geldi. Ancak hafta sonu yaşanan gelişmelerle birlikte birçok destinasyona yapılan seyahatler neredeyse tamamen askıya alındı” dedi.
ABD ve İngiltere başta olmak üzere birçok ülkenin seyahat uyarıları yayımlaması ve bazı bölgeleri uçuş yasaklı listesine alması, rezervasyon iptallerinin hızla artmasına neden oldu.
Turizm ekonomisinde milyarlarca dolarlık kayıp
Turizm analizi kuruluşu Tourism Economics tarafından yayımlanan yeni rapor, krizin ekonomik boyutunu ortaya koyuyor. Rapora göre, Orta Doğu’ya gelen uluslararası turist sayısı 2026 yılında yüzde 11 ile yüzde 27 arasında düşebilir.
Bu senaryo gerçekleşirse:
- Bölgeye gelen turist sayısı 23 ila 38 milyon kişi azalabilir
- Turist harcamalarında 34 milyar – 56 milyar dolar (yaklaşık 29 – 48 milyar avro) kayıp yaşanabilir
Uzmanlar, bu rakamların yalnızca savaş sürecindeki doğrudan etkileri değil, çatışma sonrası oluşabilecek “güven algısı ve talep zayıflaması” gibi psikolojik etkileri de içerdiğini vurguluyor.
En büyük kaybı Körfez ülkeleri yaşayabilir
Rapora göre, turizmde en büyük darbenin Körfez İşbirliği Konseyi (GCC) ülkelerinde görülmesi bekleniyor. Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan, yüksek uluslararası ziyaretçi sayıları ve hava ulaşımına güçlü bağımlılıkları nedeniyle özellikle risk altında.
Hava sahalarının kapanması, bölgeye ulaşımın büyük ölçüde havayolu taşımacılığına bağlı olması nedeniyle turizm akışını doğrudan etkiliyor.
Buna karşılık Katar ve Bahreyn, kara yolu bağlantılarının daha güçlü olması nedeniyle görece daha sınırlı bir etki yaşayabilir.
Küresel uçuş ağında zincirleme etki
Orta Doğu yalnızca bir turizm destinasyonu değil, aynı zamanda küresel havacılığın önemli bir transit merkezi konumunda. Bölgedeki havalimanları dünya genelindeki uluslararası transit trafiğinin yaklaşık yüzde 14’ünü yönetiyor.
Bu nedenle bölgedeki hava sahası kısıtlamaları yalnızca Orta Doğu’yu değil, Avrupa ile Asya-Pasifik arasındaki ana uçuş koridorlarını da etkiliyor. Havayolları alternatif rotalara yönelmek zorunda kalırken, uçuş süreleri ve maliyetler de artıyor.
“Turizm sektörü krizlere karşı dayanıklı”
Tüm bu olumsuz tabloya rağmen sektör temsilcileri uzun vadede turizmin yeniden toparlanabileceğini düşünüyor.
Orta Doğu Seyahat İttifakı’ndan Halid, “Orta Doğu turizm açısından son derece dayanıklı bir pazar. Geçmişte de krizler yaşandı ancak istikrar geri geldiğinde talep hızla toparlandı” dedi.
Dünya Seyahat ve Turizm Konseyi (WTTC) Başkanı Gloria Guevara da benzer bir değerlendirme yaptı. Guevara, seyahat ve turizm sektörünün küresel krizler karşısında defalarca dayanıklılığını gösterdiğini ve sektörün belirsizlik dönemlerinde uyum sağlayarak faaliyetlerini sürdürdüğünü vurguladı.