Ara\u015ft\u0131rmalar, \u00e7ocuklar\u0131n fiziksel aktivite d\u00fczeyinin d\u00fcnya genelinde d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ortaya koyuyor. Uzmanlara g\u00f6re hareketsizlik obeziteyi art\u0131r\u0131rken bili\u015fsel geli\u015fimi de olumsuz etkiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Bilim insanlar\u0131 ise \u00e7ocuklar\u0131 yeniden hareketlendirmek i\u00e7in uygulanabilir y\u00f6ntemlere dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n
D\u00fcnya genelinde \u00e7ocuklar\u0131n fiziksel aktivite d\u00fczeyi giderek azal\u0131yor. BBC’ye konu\u015fan uzmanlar, bu durumun yaln\u0131zca \u00e7ocukluk d\u00f6nemini de\u011fil yeti\u015fkinlikteki sa\u011fl\u0131k durumunu da etkileyebilece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulunuyor.<\/p>\n\n\n\n
Ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re \u00e7ocukluk d\u00f6nemindeki hareketsizlik, ilerleyen ya\u015flarda daha d\u00fc\u015f\u00fck fiziksel aktiviteyle ba\u011flant\u0131l\u0131. Uzmanlar, \u00e7ocuklar\u0131n her g\u00fcn en az 60 dakika fiziksel aktivite yapmas\u0131 gerekti\u011fini belirtse de bir\u00e7ok \u00e7ocuk bu hedefin alt\u0131nda kal\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Artan ekran s\u00fcresi, stres, sa\u011fl\u0131ks\u0131z beslenme ve spor faaliyetlerine kat\u0131l\u0131m\u0131n azalmas\u0131, \u00e7ocuklar\u0131n daha az hareket etmesine yol a\u00e7an ba\u015fl\u0131ca nedenler aras\u0131nda g\u00f6steriliyor. D\u00fcnya genelinde her 10 \u00e7ocuk ve ergenden birinin obeziteyle ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Bilim insanlar\u0131 ise \u00e7ocuklar\u0131n daha fazla hareket etmesini sa\u011flaman\u0131n m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funu ve bunun hem fiziksel hem bili\u015fsel sa\u011fl\u0131k \u00fczerinde olumlu etkiler yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\n\n\n\n
Hareket zihinsel aktivitelere de iyi geliyor<\/strong><\/p>\n\n\n\n ABD’deki Rhode Island \u00dcniversitesi’nden kinesiyoloji profes\u00f6r\u00fc Nicole Logan, fiziksel aktivitenin \u00e7ocuklar\u0131n yaln\u0131zca beden sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 de\u011fil zihinsel geli\u015fimini de destekledi\u011fini belirtti. Logan’a g\u00f6re d\u00fczenli hareket, kardiyovask\u00fcler sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7lendirirken dikkat, tepki s\u00fcresi ve odaklanma gibi bili\u015fsel becerileri de geli\u015ftiriyor.<\/p>\n\n\n\n Logan ve ekibinin y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fc dokuz ayl\u0131k okul sonras\u0131 egzersiz program\u0131nda, obezite ya\u015fayan \u00e7ocuklar\u0131n bili\u015fsel testlerde daha iyi sonu\u00e7lar ald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Haftada be\u015f g\u00fcn uygulanan orta ve y\u00fcksek yo\u011funluklu fiziksel aktivitelerin ayn\u0131 zamanda v\u00fccut ya\u011f oran\u0131n\u0131 azaltt\u0131\u011f\u0131 kaydedildi.<\/p>\n\n\n\n Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, \u00f6zellikle kar\u0131n \u00e7evresindeki ya\u011flanman\u0131n iltihaplanmaya yol a\u00e7abilece\u011fini ve bunun bili\u015fsel performans\u0131 olumsuz etkileyebilece\u011fini belirtiyor.<\/p>\n\n\n\n Organize sporlar \u015fart de\u011fil<\/strong><\/p>\n\n\n\n Uzmanlara g\u00f6re fiziksel aktivitenin mutlaka organize sporlarla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmas\u0131 gerekmiyor. ABD’nin Massachusetts eyaletinde yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rmada, \u00e7ocuklar\u0131n okul \u00f6ncesi ve sonras\u0131 hareket imkanlar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 ile sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131daya eri\u015fimin iyile\u015ftirilmesinin \u00e7ocuklar\u0131n beden kitle indeksini d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6r\u00fcld\u00fc.<\/p>\n\n\n\n Danimarka’daki Kopenhag \u00dcniversitesi’nden klinik profes\u00f6r Ulla Toft ise \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131 obezitesini \u00f6nlemek i\u00e7in yaln\u0131zca egzersizin de\u011fil ekran s\u00fcresi, uyku d\u00fczeni ve beslenmenin de birlikte ele al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n\n\n\n \u00c7ocuklar harekete nas\u0131l te\u015fvik edilebilir?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Uzmanlar, ebeveyn deste\u011finin de \u00e7ocuklar\u0131n fiziksel aktivite al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131nda belirleyici oldu\u011funa dikkat \u00e7ekiyor. Ara\u015ft\u0131rmalar, ebeveynleri aktif olan \u00e7ocuklar\u0131n da daha hareketli oldu\u011funu ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n Birlikte bisiklete binmek ya da k\u0131sa y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fler yapmak gibi basit aktivitelerin bile etkili olabilece\u011fi belirtiliyor.<\/p>\n\n\n\n \u0130ngiltere’de Swansea \u00dcniversitesi’nden Michaela James ise \u00e7ocuklar\u0131n hareket ederken kendilerini \u00f6zg\u00fcvenli hissetmelerinin psikolojik iyi olu\u015flar\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. James’e g\u00f6re baz\u0131 okullarda yaln\u0131zca yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f spor etkinliklerine odaklan\u0131lmas\u0131, kimi \u00e7ocuklar\u0131n kendisini d\u0131\u015flanm\u0131\u015f hissetmesine neden olabiliyor.<\/p>\n\n\n\n Uzmanlar, \u00e7ocuklar\u0131n oyun alanlar\u0131nda \u00f6zg\u00fcrce ko\u015fmas\u0131n\u0131n, a\u011faca t\u0131rmanmas\u0131n\u0131n ya da basit hareket oyunlar\u0131 oynamas\u0131n\u0131n da de\u011ferli oldu\u011funu vurguluyor.<\/p>\n\n\n\n
\u0130ngiltere’de 30 okulda y\u00fcr\u00fct\u00fclen ba\u015fka bir ara\u015ft\u0131rmada ise \u00f6\u011fretmenlerin \u00f6\u011frencileri ders s\u0131ras\u0131nda daha fazla aya\u011fa kald\u0131rmas\u0131 ve s\u0131n\u0131f i\u00e7inde hareket etmeye te\u015fvik etmesi sonucunda \u00e7ocuklar\u0131n bel-kal\u00e7a oran\u0131nda y\u00fczde 8 d\u00fc\u015f\u00fc\u015f ve spor kat\u0131l\u0131m\u0131nda y\u00fczde 10 art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Ara\u015ft\u0131rman\u0131n ba\u015fyazar\u0131 Flaminia Ronca, \u201cBu \u00e7al\u0131\u015fma egzersiz yapmakla de\u011fil, daha az oturmakla ilgiliydi\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n