{"id":618,"date":"2026-02-26T19:16:44","date_gmt":"2026-02-26T19:16:44","guid":{"rendered":"https:\/\/gundexia.com\/?p=618"},"modified":"2026-02-26T19:16:44","modified_gmt":"2026-02-26T19:16:44","slug":"topkapi-sarayinin-gizemli-ismi-gazanfer-aga-icin-yazilan-siirler-ortaya-cikti","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gundexia.com\/?p=618","title":{"rendered":"Topkap\u0131 Saray\u0131\u2019n\u0131n Gizemli \u0130smi: Gazanfer A\u011fa \u0130\u00e7in Yaz\u0131lan \u015eiirler Ortaya \u00c7\u0131kt\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Band\u0131rma Onyedi Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. U\u011fur \u00d6zt\u00fcrk, Osmanl\u0131 saray\u0131n\u0131n \u00f6nemli fig\u00fcrlerinden, III. Mehmed d\u00f6neminde kap\u0131 a\u011fal\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revini \u00fcstlenen Venedik as\u0131ll\u0131 Gazanfer A\u011fa\u2019ya ithaf edilen \u015fiirleri g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kard\u0131. Tarihi belgeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lan eserler, saray \u00e7evresindeki edebi \u00fcretime ve d\u00f6nemin k\u00fclt\u00fcrel atmosferine yeni bir pencere aral\u0131yor.<br><\/strong>Daha \u00f6nce &#8220;Osmanl\u0131 D\u00fcnyas\u0131nda Himaye \u0130li\u015fkileri ve Yaz\u0131l\u0131 K\u00fclt\u00fcr&#8221; adl\u0131 kitaba imza atan \u00d6zt\u00fcrk, 16. y\u00fczy\u0131l Osmanl\u0131 hareminin \u00f6nemli fig\u00fcrlerinden biri olan&nbsp;<a href=\"https:\/\/www.internethaber.com\/haber\/gazanfer-aga\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Gazanfer A\u011fa<\/a>&#8216;ya yaz\u0131lm\u0131\u015f \u015fiirler \u00fczerine &#8220;Osmanl\u0131 Saray\u0131n\u0131n Mahremi: Kap\u0131 A\u011fas\u0131 Gazanfer A\u011fa \u0130\u00e7in Yaz\u0131lm\u0131\u015f \u015eiirler Mecmuas\u0131&#8221; ba\u015fl\u0131kl\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 okurla bulu\u015fturdu.<\/p>\n\n\n\n<p>AA muhabirine a\u00e7\u0131klamalarda bulunan \u00d6zt\u00fcrk, Gazanfer A\u011fa&#8217;n\u0131n ger\u00e7ek ad\u0131 ve do\u011fum tarihi hakk\u0131nda net bir bilginin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, &#8220;Sadece 1559&#8217;da ailesiyle birlikte seyahat ederken korsanlar taraf\u0131ndan esir al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda 10-11 ya\u015flar\u0131nda oldu\u011fu bilinmektedir. Bu durumda 1548\u20131549 y\u0131llar\u0131nda do\u011fmu\u015f olmas\u0131 muhtemeldir. Esir al\u0131nd\u0131ktan sonra annesi ve iki k\u0131z karde\u015fi fid\u00adyeyle serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f ancak Gazanfer ve erkek karde\u015fi Cafer o s\u0131rada K\u00fctahya&#8217;da sancak beyi olan \u015eehzade II. Selim&#8217;e takdim edilmi\u015ftir.&#8221; dedi.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zt\u00fcrk, Gazanfer A\u011fa&#8217;n\u0131n II. Selim&#8217;in tahta \u00e7\u0131kmas\u0131yla d\u00fclbent ba\u015f\u0131 olarak hareme dahil edildi\u011fini aktararak, &#8220;II. Selim&#8217;den sonra tahta \u00e7\u0131kan III. Murad d\u00f6neminde has oda ba\u015f\u0131 ve bab\u00fcssaade (kap\u0131 a\u011fas\u0131) g\u00f6revlerini icra etmi\u015ftir. Gazanfer&#8217;in haremdeki etkinli\u011fi III. Mehmed d\u00f6neminde zirveye ula\u015fm\u0131\u015f ve sultan dan\u0131\u015fman\u0131 gibi hareket etmi\u015ftir. Onun elde etti\u011fi bu g\u00fc\u00e7 kendisine bir\u00e7ok d\u00fc\u015fman kazand\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r ve sonunda d\u00fc\u015fmanlar\u0131, A\u011fa&#8217;y\u0131 III. Mehmed&#8217;in kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131na ra\u011fmen 6 Ocak 1603&#8217;te \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 isyanda \u00f6ld\u00fcrm\u00fc\u015flerdir.&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&#8221; \u015eiirlerin hepsinin merkezinde Gazanfer A\u011fa yer al\u0131yor&#8221;<\/h3>\n\n\n\n<p>\u00c7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda kulland\u0131\u011f\u0131 &#8220;mahrem&#8221; ifadesinin iki y\u00f6n\u00fc oldu\u011funa i\u015faret eden \u00d6zt\u00fcrk, \u015funlar\u0131 anlatt\u0131:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Birincisi Gazanfer A\u011fa g\u00f6revleri sebebiyle 16. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonlar\u0131na do\u011fru Osmanl\u0131 hareminin dolay\u0131s\u0131yla han\u0131m sultanlar\u0131na en yak\u0131n\u0131nda bulunan ki\u015fiydi. Gazanfer A\u011fa, han\u0131m sultanlar\u0131n yak\u0131n\u0131, mahremi olmas\u0131 sebebiyle hem saray i\u00e7inde hem saray d\u0131\u015f\u0131nda (\u00f6zellikle sadrazamlar\u0131n belirlenmesinde ve m\u00fcderris atamalar\u0131nda) hem de k\u00fclt\u00fcrel anlamda onlar ad\u0131na eserler yazd\u0131rarak en b\u00fcy\u00fck destek\u00e7i olmu\u015ftur. &#8216;Osmanl\u0131 Saray\u0131n\u0131n Mahremi&#8217; ba\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n ikinci sebebi ise d\u00f6nemin \u015fair ve m\u00fcellifleri\/m\u00fctercimleri onu \u00f6zellikle III. Mehmed d\u00f6nemde sultana yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 dolay\u0131s\u0131yla &#8216;mahrem-i sultani\/padi\u015fahi veya saye-i z\u0131llullah (Allah&#8217;\u0131n yer y\u00fcz\u00fcndeki g\u00f6lgesinin g\u00f6lgesi)&#8217; olarak \u00f6vm\u00fc\u015flerdir.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>U\u011fur \u00d6zt\u00fcrk, \u015fiirlerin neredeyse tamam\u0131nda bu kavramlar\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7ekerek, &#8220;Mahrem-i sultani kavram\u0131, hem saray mahremi hem sultan\u0131n \u00f6zel dan\u0131\u015fman\u0131 hem de yak\u0131nl\u0131k anlam\u0131nda kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Mahrem kelimesine ek olarak yak\u0131n anlam\u0131na gelen mukarin, mukarreb kelimeleri ve s\u0131ra sohbet arkada\u015f\u0131 olarak tan\u0131mlanan musahib s\u0131fat\u0131 da yine bahsi ge\u00e7en \u015fiir ve eserlerde Gazanfer A\u011fa i\u00e7in kullan\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u015eiirlerin hepsinin merkezinde A\u011fa oldu\u011fu i\u00e7in onun d\u0131\u015f\u0131nda Osmanl\u0131 saray\u0131n\u0131n ve sultanlar\u0131n\u0131n haremi veya mahremi mecmuadaki \u015fiirlere yans\u0131mam\u0131\u015ft\u0131r.&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&#8220;Gazanfer A\u011fa, hem k\u00fclt\u00fcrel hem de edebi anlamda bir hami rol\u00fcne b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr&#8221;<\/h3>\n\n\n\n<p>Gazanfer A\u011fa&#8217;y\u0131 sadece has odaba\u015f\u0131 ve kap\u0131 a\u011fas\u0131 g\u00f6revleriyle tan\u0131mlaman\u0131n onun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem i\u00e7indeki etkinli\u011finin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 \u00e7izmede yetersiz kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan \u00d6zt\u00fcrk, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Gazanfer, III. Murad, III. Mehmed ve Valide Safiye Sultan&#8217;\u0131n dolay\u0131s\u0131yla saray\u0131n en g\u00fcvendi\u011fi ve yetkili ki\u015filerinden biriydi. Kurdu\u011fu medrese sayesinde ilmiye s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n hamisi olan Gazanfer A\u011fa, Hoca Sadeddin Efendi ile birlikte ilmiye s\u0131n\u0131f\u0131 \u00fczerinde de s\u00f6z sahibi olmu\u015ftur. Bu iki ki\u015finin birlikte hareket etmesini Gazanfer A\u011fa Medresesi m\u00fcderrislerinde de g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Hoca Sadeddin Efendi, Gazanfer A\u011fa Mecmuas\u0131&#8217;na sunu\u015f mahiyetinde bir manzume de kaleme alm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Medrese d\u0131\u015f\u0131nda Gazanfer A\u011fa, K\u00fctahya Gediz&#8217;de yine kendi ad\u0131na kurdu\u011fu cami, k\u00fclliye ve 12 \u00e7e\u015fme, Mekke&#8217;deki ribat, Sinan Pa\u015fa K\u00f6\u015fk\u00fc diye bilinen \u0130ncili K\u00f6\u015fk&#8217;\u00fcn yan\u0131ndaki \u00e7e\u015fme ile hanedan \u00fcyesi gibi davranm\u0131\u015ft\u0131r. Gazanfer A\u011fa bu kadar etkinli\u011fin yan\u0131 s\u0131ra III. Murad ve III. Mehmed ad\u0131na \u015fiirler, eserler yazd\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Bu haliyle hem k\u00fclt\u00fcrel hem de edebi anlamda bir hami rol\u00fcne b\u00fcr\u00fcnm\u00fc\u015ft\u00fcr. Gazanfer A\u011fa Mecmuas\u0131&#8217;ndaki \u015fairlerin A\u011fa&#8217;y\u0131 bir sultan gibi b\u00fct\u00fcn c\u00f6mertli\u011fin kayna\u011f\u0131, Osmanl\u0131 ailesinin mahremi, fakir ve d\u00fc\u015fk\u00fcnlerin s\u0131\u011f\u0131na\u011f\u0131 olarak tavsif etmesinin sebebi budur.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Do\u00e7. Dr. U\u011fur \u00d6zt\u00fcrk, III. Murad ve III. Mehmed d\u00f6neminin \u015fairler ile saray \u00e7evresinin irtibat\u0131n\u0131n yo\u011fun oldu\u011fu d\u00f6nemler oldu\u011funu belirterek, &#8220;Ba\u015fta padi\u015fahlar olmak \u00fczere, han\u0131m sultan ve onlar\u0131n yard\u0131mc\u0131lar\u0131, vezirler ve pa\u015falar son olarak harem a\u011falar\u0131 bu iki d\u00f6nemin hamileridir. Bu d\u00f6nem \u015fair ve m\u00fcellifleri bahsi ge\u00e7en hamilerin istekleri do\u011frultusunda eserler yazm\u0131\u015flard\u0131r. D\u00f6nemin bu yo\u011funlu\u011funu Gazanfer A\u011fa Mecmuas\u0131&#8217;nda da g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. 55 civar\u0131nda \u015fairin bulundu\u011fu mecmuada farkl\u0131 t\u00fcrde 172 \u015fiir vard\u0131r. Bu \u015fiirlerin merkezinde sadece Gazanfer A\u011fa vard\u0131r ve tespit edilebildi\u011fim kadar\u0131yla bu \u015fairlerin baz\u0131lar\u0131 methiye t\u00fcr\u00fcnde sadece A\u011fa i\u00e7in \u015fiirler yazm\u0131\u015ft\u0131r.&#8221; dedi.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\">&#8220;Mecmua, Osmanl\u0131 edebiyat\u0131 ve saray tarihi i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir kaynakt\u0131r&#8221;<\/h3>\n\n\n\n<p>Gazanfer A\u011fa Mecmuas\u0131&#8217;n\u0131n 16. y\u00fczy\u0131l\u0131n sonuna kadar bir harem a\u011fas\u0131 i\u00e7in yaz\u0131lm\u0131\u015f \u015fiirlerin derlendi\u011fi \u015fimdilik ilk ve tek \u00f6rnek oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen \u00d6zt\u00fcrk, &#8220;Tek n\u00fcsha olan mecmuada merkezde Gazanfer A\u011fa oldu\u011fundan bir harem a\u011fas\u0131n\u0131n edebi ve k\u00fclt\u00fcrel anlamda elde etti\u011fi g\u00fc\u00e7 ve bu g\u00fcc\u00fcn yans\u0131mas\u0131n\u0131 g\u00f6stermesi bak\u0131m\u0131ndan mecmua, Osmanl\u0131 edebiyat\u0131 ve saray tarihi i\u00e7in vazge\u00e7ilmez bir kaynakt\u0131r. Mecmua g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kmadan \u00f6nce Gazanfer\u2019in k\u00fclt\u00fcrel ve edebi himayesine dair elimizde derli toplu bir de\u011ferlendirme yoktu.&#8221; g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc payla\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>\u00d6zt\u00fcrk, &#8220;Osmanl\u0131 Saray\u0131n\u0131n Mahremi: Kap\u0131 A\u011fas\u0131 Gazanfer A\u011fa \u0130\u00e7in Yaz\u0131lm\u0131\u015f \u015eiirler Mecmuas\u0131&#8221; \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda A\u011fa taraf\u0131ndan telif, terc\u00fcme ve \u015ferh ettirilen eserlerin bir listesini de verdi\u011fini belirterek, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;19 eserden olu\u015fan bu liste \u015fu ana dek Gazanfer&#8217;in yazd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 kitaplar\u0131n derli toplu ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131 tek listedir. Mecmua ortaya \u00e7\u0131kmasayd\u0131 hem Gazanfer&#8217;in edebi himayesi eksik kalacakt\u0131 hem de onun geni\u015f himaye a\u011f\u0131n\u0131n hangi boyutlara ula\u015ft\u0131\u011f\u0131na dair bilgileri edinemeyecektik. Mecmua A\u011fa&#8217;ya yaz\u0131lan methiye \u015fiirlerinden ibaret de\u011fildir, Gazanfer&#8217;in yapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 mimari eserlerin say\u0131s\u0131 ve yap\u0131l\u0131\u015f tarihleri hakk\u0131nda da elimizdeki tek kaynakt\u0131r. Ayr\u0131ca Gazanfer A\u011fa Mecmuas\u0131&#8217;n\u0131n bulunup ne\u015fredilmesi III. Mehmed d\u00f6nemi edebi ve k\u00fclt\u00fcrel ortam\u0131n\u0131 anlama a\u00e7\u0131s\u0131ndan da \u00f6nemlidir.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"https:\/\/www.internethaber.com\/topkapi-sarayinin-onemli-figuruydu-gazanfer-aga-adina-siirler-gun-yuzune-cikarildi-2431083h.htm\">https:\/\/www.internethaber.com\/topkapi-sarayinin-onemli-figuruydu-gazanfer-aga-adina-siirler-gun-yuzune-cikarildi-2431083h.htm<\/a><br><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Band\u0131rma Onyedi Eyl\u00fcl \u00dcniversitesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. U\u011fur \u00d6zt\u00fcrk, Osmanl\u0131 saray\u0131n\u0131n \u00f6nemli fig\u00fcrlerinden, III. Mehmed d\u00f6neminde kap\u0131 a\u011fal\u0131\u011f\u0131 g\u00f6revini \u00fcstlenen Venedik as\u0131ll\u0131 Gazanfer A\u011fa\u2019ya ithaf edilen \u015fiirleri g\u00fcn y\u00fcz\u00fcne \u00e7\u0131kard\u0131. Tarihi belgeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lan eserler, saray \u00e7evresindeki edebi \u00fcretime ve d\u00f6nemin k\u00fclt\u00fcrel atmosferine yeni bir pencere aral\u0131yor.Daha \u00f6nce &#8220;Osmanl\u0131 D\u00fcnyas\u0131nda Himaye \u0130li\u015fkileri ve [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":619,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-618","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultur-sanat"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/gundexia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/gazanfer-aga-mgdl_cover.webp","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gundexia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/618","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gundexia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gundexia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gundexia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gundexia.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=618"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gundexia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/618\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":620,"href":"https:\/\/gundexia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/618\/revisions\/620"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gundexia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/619"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gundexia.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=618"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gundexia.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=618"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gundexia.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=618"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}