Samsun Ondokuz May\u0131s \u00dcniversitesi (OM\u00dc) E\u011fitim Fak\u00fcltesi E\u011fitim Bilimleri B\u00f6l\u00fcm Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Hatice Kumca\u011f\u0131z, \u201cAile, \u00e7ocu\u011fun \u00f6fkesini dindirebilece\u011fi veya kontrol edebilece\u011fi ilk yerdir. Ancak duygusal ihmal, \u00e7ocu\u011fun internetteki d\u00fcnyas\u0131na ailenin ilgisiz kalmas\u0131 \u00e7ocu\u011fun olumsuz davran\u0131\u015flara y\u00f6nelmesine zemin haz\u0131rlayabilmektedir\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n
OM\u00dc E\u011fitim Fak\u00fcltesi E\u011fitim Bilimleri B\u00f6l\u00fcm\u00fc Rehberlik ve Psikolojik Dan\u0131\u015fmanl\u0131k Anabilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Hatice Kumca\u011f\u0131z, \u201c\u00c7ocuklar\u0131n sald\u0131rganl\u0131k i\u00e7eren davran\u0131\u015flar\u0131, bir\u00e7ok olumsuz fakt\u00f6r\u00fcn birle\u015ferek olu\u015fturmas\u0131 sonucu ger\u00e7ekle\u015fmektedir. Bunlardan psikolojik fakt\u00f6rler olarak, sosyal izolasyon, depresyon ve yo\u011fun bir \u00f6fke durumunun etkili olabilece\u011fi s\u00f6ylenebilir. Kendini farkl\u0131 g\u00f6ren, \u00e7evresinden bekledi\u011fi ilgiyi g\u00f6rmeyen \u00e7ocuklarda zamanla derin k\u0131rg\u0131nl\u0131k, \u015fiddetli bir intikam arzusu geli\u015febilir. Benzer \u015fekilde dikkat edilmesi gereken bir di\u011fer fakt\u00f6r ise akran zorbal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Okulda \u2018g\u00f6r\u00fcnmez\u2019 olan ya da s\u00fcrekli \u2018a\u015fa\u011f\u0131lanan\u2019 zorba davran\u0131\u015flara maruz kalan \u00e7ocuk, zamanla \u2018ma\u011fdur\u2019 rol\u00fcnden \u2018cezaland\u0131r\u0131c\u0131\u2019 rol\u00fcne ge\u00e7ebilir. \u00c7ocu\u011fun ilk g\u00fcvenli liman\u0131 ailesidir. Aile, \u00e7ocu\u011fun d\u00fcnyaya a\u00e7\u0131lan ilk kap\u0131s\u0131d\u0131r. \u00c7ocuk, \u00f6fkesini nas\u0131l kontrol edece\u011fini ilk anne- babas\u0131n\u0131 g\u00f6zlemleyerek \u00f6\u011frenir. Anne veya baba \u00f6fkelendi\u011finde ba\u011f\u0131r\u0131yorsa, \u00e7ocuk \u2018sorun \u00e7\u00f6zme y\u00f6ntemi ba\u011f\u0131rmakt\u0131r\u2019 sonucuna var\u0131r. Anne-baba tutumlar\u0131 da \u00e7ocu\u011fun davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n geli\u015fiminde \u00f6nemli bir yer tutmaktad\u0131r. A\u015f\u0131r\u0131 bask\u0131c\u0131 (otoriter) veya a\u015f\u0131r\u0131 serbest b\u0131rak\u0131c\u0131 (ihmalkar) anne baba tutumlar\u0131 \u015fiddeti tetikleyebilir\u201d diye konu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n
\u201c\u00c7OCU\u011eUN \u00d6FKES\u0130N\u0130 Y\u00d6NETMEY\u0130 \u00d6\u011eREND\u0130\u011e\u0130 \u0130LK YER A\u0130LE\u201d<\/p>\n\n\n\n
En sa\u011fl\u0131kl\u0131 olan\u0131n, s\u0131n\u0131rlar\u0131n belli oldu\u011fu ama \u00e7ocu\u011fun duygular\u0131n\u0131n dinlendi\u011fi demokratik yakla\u015f\u0131mlar oldu\u011funu ifade eden Prof. Dr. Kumca\u011f\u0131z, \u201c\u00c7ocu\u011fun oynad\u0131\u011f\u0131 oyunlar\u0131, izledi\u011fi videolar\u0131 denetlemek ve \u015fiddeti normalle\u015ftiren i\u00e7eriklerden onu korumak ailenin sorumlulu\u011fundad\u0131r. Anne babalar\u0131 taraf\u0131ndan \u00e7ocu\u011fa verilecek olan ko\u015fulsuz sevgi, \u00e7ocukta \u00f6zg\u00fcven geli\u015fiminde \u00f6nemlidir. De\u011ferli oldu\u011funu hisseden ve \u00f6zg\u00fcveni y\u00fcksek olan \u00e7ocuklar\u0131n, ba\u015fkalar\u0131na zarar vererek kendini kan\u0131tlama ihtiyac\u0131 daha d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr. Aile, \u00e7ocu\u011fun \u00f6fkesini dindirebilece\u011fi veya kontrol edebilece\u011fi ilk yerdir. Ancak, duygusal ihmal, \u00e7ocu\u011fun internetteki d\u00fcnyas\u0131na ailenin ilgisiz kalmas\u0131 \u00e7ocu\u011fun olumsuz davran\u0131\u015flara y\u00f6nelmesine zemin haz\u0131rlayabilmektedir. \u00c7ocu\u011fun geli\u015fiminde okul iklimi de \u00f6nemli bir yer tutmaktad\u0131r. Okulda sadece akademik ba\u015far\u0131ya odaklanarak \u00f6\u011frencilerin sosyo-duygusal ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n g\u00f6rmezden gelinmesi riski art\u0131rabilir\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n
A\u0130LEN\u0130N VE OKULUN ALMASI GEREKEN TEDB\u0130RLER<\/p>\n\n\n\n
Ailenin ve okulun almas\u0131 gereken tedbirlere de de\u011finen Prof. Dr. Kumca\u011f\u0131z, \u201cAilenin almas\u0131 gereken tedbirler; \u00e7ocuklar ilk olarak anne babalar\u0131n\u0131 model almaktad\u0131rlar. Bu kapsamda \u00e7ocuklar, \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7\u00f6zme becerilerini anne babalar\u0131n\u0131 izleyerek \u00f6\u011frenir. Anne babalar, kendi stres ve \u00f6fke anlar\u0131nda sakin kalmal\u0131, sorunu ba\u011f\u0131rarak veya \u015fiddetle de\u011fil, konu\u015farak \u00e7\u00f6zerek \u2018do\u011fru y\u00f6ntem budur\u2019 mesaj\u0131 vermelidir. \u00c7ocu\u011fun geli\u015fiminde ailelerin dijital denetimi ve medya okuryazarl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nemli bir yer tutmaktad\u0131r. \u015eiddeti normalle\u015ftiren video oyunlar\u0131 ve kontrols\u00fcz sosyal medya i\u00e7erikleri, \u00e7ocuktaki empati duygusunu k\u00f6reltir. Anne babalar, \u00e7ocuklar\u0131yla birlikte i\u00e7erik analizi yaparak \u00e7ocuklar\u0131 ile etkile\u015fimde olmal\u0131d\u0131rlar. Evde duygular\u0131n konu\u015fulmas\u0131na izin verilmelidir. Okulun almas\u0131 gereken tedbirler ise; okul y\u00f6netimi taraf\u0131ndan \u2018akran zorbal\u0131\u011f\u0131\u2019na kar\u015f\u0131 gerekli \u00f6nlemler al\u0131nmal\u0131, bir \u00e7ocukluk \u015fakas\u0131 olarak de\u011ferlendirilmemeli, gerekli disiplin kurallar\u0131 uygulanmal\u0131d\u0131r. Ma\u011fdur \u00f6\u011frenci korunurken, zorba davran\u0131\u015f g\u00f6steren \u00f6\u011frenciye rehabilitasyon odakl\u0131 yakla\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r. Okullarda \u00e7ocuklar\u0131n akademik ba\u015far\u0131lar\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra sosyal, duygusal ve ki\u015fisel geli\u015fimlerine de odaklanmak gerekmektedir. Akademik ba\u015far\u0131 ile birlikte bu 3 alan\u0131n okul ortam\u0131nda desteklenmesi, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bireyin yeti\u015fmesini temelini olu\u015fturmaktad\u0131r. \u00c7ocuklar, enerjilerini olumluya kanalize eden spor ve sanat faaliyetlere y\u00f6nlendirilmelidir. Okulda \u00e7ocuklar g\u00f6zlenmeli, sessiz, izole edilmi\u015f, d\u0131\u015flanan, okul devams\u0131zl\u0131\u011f\u0131 olan, ani davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikli\u011fi olan \u00e7ocuklar rehberlik servisi taraf\u0131ndan risk grubu olarak takip edilmelidir. Okul ortam\u0131nda \u00f6\u011frencilerin, arkada\u015flar\u0131 aras\u0131nda \u00f6\u011frendikleri tehdit i\u00e7eren durumlar\u0131, \u2018ispiyonculuk\u2019 endi\u015fesi ta\u015f\u0131madan gizlilik i\u00e7inde bildirebilecekleri kutular veya dijital platformlar olu\u015fturulabilir\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n\n\n\n