Uzmanlara g\u00f6re fark\u0131nda olmadan yap\u0131lan baz\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131klar uzun vadede ciddi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na yol a\u00e7abiliyor. Ekran ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u00f6\u011f\u00fcn atlamak, k\u00f6t\u00fc duru\u015f ve a\u015f\u0131r\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnme bu risklerin ba\u015f\u0131nda geliyor.<\/p>\n\n\n\n
\u0130\u015ften sonra uykuya dalmakta zorlan\u0131yor ya da can s\u0131k\u0131c\u0131 kas a\u011fr\u0131lar\u0131 m\u0131 ya\u015f\u0131yorsunuz? Uzmanlara g\u00f6re, fark\u0131nda olmadan kendi sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131za zarar veriyor olabilirsiniz.<\/p>\n\n\n\n
G\u00fcnl\u00fck al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131n fiziksel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck bir etkisi olmayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnebiliriz, \u00f6zellikle de bu al\u0131\u015fkanl\u0131klar yayg\u0131nsa. Ancak ili\u015fkili riskleri bilmek, olumsuz sonu\u00e7lar\u0131 \u00f6nlemeye ve genel ya\u015fam kalitesini art\u0131rmaya yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n\n\n\n
Independent’\u0131n haberinde yer alan; Northwestern Medicine\u2019da geriatri uzman\u0131 olan Dr. Lee Lindquist, sosyal medyada payla\u015f\u0131lan bir videoda, \u201cBir\u00e7ok insan yetmi\u015fli, seksenli, doksanl\u0131 ya\u015flar\u0131na kadar sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve uzun bir ya\u015fam s\u00fcrmek istiyor. Ancak bunu sabote eden baz\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131z olabilir\u201d ifadelerini kulland\u0131.
Ekran ba\u015f\u0131nda ge\u00e7irilen uzun s\u00fcreler
\u00d6\u011frenci olun, \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor olun ya da emekli olun, ekranlardan ka\u00e7\u0131nmak neredeyse imkans\u0131z. \u00d6zellikle yeni sezonu \u00e7\u0131kan dizileri arka arkaya izlemek olduk\u00e7a yayg\u0131n bir al\u0131\u015fkanl\u0131k.
Ancak uzmanlara g\u00f6re uzun s\u00fcreli dizi izleme (binge-watching), s\u0131rt a\u011fr\u0131s\u0131na yol a\u00e7abiliyor, yaln\u0131zl\u0131k hissini art\u0131rabiliyor ve uyku d\u00fczenini bozabiliyor. Harvard Health\u2019e g\u00f6re ekranlardan yay\u0131lan \u0131\u015f\u0131k, beynin uyan\u0131k kalmas\u0131na neden olarak uyku hormonu melatoninin salg\u0131lanmas\u0131n\u0131 bask\u0131l\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Yeti\u015fkinlerin optimal sa\u011fl\u0131k i\u00e7in gecede en az yedi saat uyumas\u0131 gerekti\u011fi belirtiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Cleveland Clinic\u2019ten uyku uzman\u0131 Dr. Brian Chen, yatmadan bir ila iki saat \u00f6nce ekran kullan\u0131m\u0131n\u0131n b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyor. Chen, yedi saatten az uykunun \u201cidare etmeyi\u201d sa\u011flayabilece\u011fini ancak bunun ideal olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ertesi g\u00fcn verimlili\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ifade ediyor.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6\u011f\u00fcn atlamak<\/p>\n\n\n\n
Kilo kontrol\u00fc sa\u011flamak amac\u0131yla \u00f6\u011f\u00fcn atlaman\u0131n faydal\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclebilir. Ancak uzmanlar, bunun a\u015f\u0131r\u0131 yemek yemek kadar zararl\u0131 olabilece\u011fini belirtiyor.
Yetersiz beslenmeye ba\u011fl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck kan \u015fekeri; yorgunluk, ba\u015f d\u00f6nmesi ve halsizli\u011fe yol a\u00e7abiliyor. Ayr\u0131ca \u00f6\u011f\u00fcn atlamak, karbonhidrat ve \u015feker a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 sa\u011fl\u0131ks\u0131z g\u0131dalara y\u00f6nelmeyi art\u0131rabiliyor ve bir sonraki \u00f6\u011f\u00fcnde a\u015f\u0131r\u0131 yemeye neden olabiliyor.<\/p>\n\n\n\n
Uzman diyetisyen Amanda Spina\u2019ya g\u00f6re, uzun s\u00fcreli a\u00e7l\u0131k durumunda v\u00fccut \u00f6nce glikozu t\u00fcketir, ard\u0131ndan ya\u011f yak\u0131m\u0131na ge\u00e7er. S\u00fcre uzad\u0131k\u00e7a kas dokusunu da enerji i\u00e7in par\u00e7alamaya ba\u015flayabilir. Bu durum kas kayb\u0131na ve b\u00f6brekler \u00fczerinde olumsuz etkilere yol a\u00e7abilir.<\/p>\n\n\n\n
Uzmanlar, sa\u011fl\u0131kl\u0131 at\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131klar bulundurmay\u0131, \u00f6\u011f\u00fcn saatlerini planlamay\u0131 ve \u00f6nceden besleyici yemekler haz\u0131rlamay\u0131 \u00f6neriyor.<\/p>\n\n\n\n
K\u00f6t\u00fc duru\u015f al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131<\/p>\n\n\n\n
G\u00fcn boyu masa ba\u015f\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan ki\u015filerin do\u011fru oturu\u015f pozisyonunu s\u00fcrekli korumas\u0131 zor olabilir. Ancak uzun vadede k\u00f6t\u00fc duru\u015f ciddi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na yol a\u00e7abilir.<\/p>\n\n\n\n
Uzmanlara g\u00f6re k\u00f6t\u00fc duru\u015f; s\u0131rt ve boyun a\u011fr\u0131lar\u0131na, kas sertli\u011fine, mide yanmas\u0131na ve hatta mesane \u00fczerindeki bask\u0131 nedeniyle baz\u0131 idrar sorunlar\u0131na neden olabilir. Ayr\u0131ca uzun s\u00fcreli kas zorlanmalar\u0131, iltihaplanmaya ba\u011fl\u0131 olarak artrit riskini art\u0131rabilir.<\/p>\n\n\n\n
Do\u011fru oturu\u015f i\u00e7in; s\u0131rt\u0131n sandalyeye tam yaslanmas\u0131, belin hafif desteklenmesi, dirseklerin yakla\u015f\u0131k 90 derece a\u00e7\u0131yla konumlanmas\u0131 ve ekran\u0131n g\u00f6z hizas\u0131nda olmas\u0131 \u00f6neriliyor.<\/p>\n\n\n\n
A\u015f\u0131r\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnme<\/p>\n\n\n\n
Ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re her sekiz ki\u015fiden biri a\u015f\u0131r\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnme e\u011filimi g\u00f6steriyor. Uzmanlar, bu durumun genellikle olumsuz d\u00fc\u015f\u00fcncelerle ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funu ve depresyon ile anksiyete riskini art\u0131rabilece\u011fini belirtiyor.<\/p>\n\n\n\n
Harvard ara\u015ft\u0131rmalar\u0131na g\u00f6re s\u00fcrekli tekrarlayan olumsuz d\u00fc\u015f\u00fcnceler, bili\u015fsel gerileme ve haf\u0131za sorunlar\u0131yla ili\u015fkilendiriliyor. Ayr\u0131ca bu bireylerde Alzheimer hastal\u0131\u011f\u0131yla ba\u011flant\u0131l\u0131 proteinlerin daha y\u00fcksek seviyelerde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc ifade ediliyor.<\/p>\n\n\n\n
Uzmanlar, dikkat da\u011f\u0131t\u0131c\u0131 aktivitelerle me\u015fgul olman\u0131n veya d\u00fc\u015f\u00fcnceleri bir ba\u015fkas\u0131yla payla\u015fman\u0131n bu riskleri azaltabilece\u011fini belirtiyor. Sosyalle\u015fmenin, mutluluk hormonu olarak bilinen oksitosin \u00fcretimini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 ve zihinsel sa\u011fl\u0131k \u00fczerinde olumlu etkiler sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 vurgulan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
Genel olarak uzmanlar, g\u00fcnl\u00fck al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck gibi g\u00f6r\u00fcnse de uzun vadede sa\u011fl\u0131k \u00fczerinde \u00f6nemli etkiler yaratabilece\u011fine dikkat \u00e7ekiyor.<\/p>\n\n\n\n