Yap\u0131lan bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar, g\u00fcnde sadece 30 dakikal\u0131k fiziksel aktivitenin sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam i\u00e7in kritik bir rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor. Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon B\u00f6l\u00fcm\u00fc’nden Uzm. Dr. Duygu Keskin, ya\u015fla beraber geli\u015fen kas kayb\u0131n\u0131n (sarkopeni) yaln\u0131zca fiziksel g\u00fcc\u00fc azaltmakla kalmay\u0131p, h\u00fccresel d\u00fczeyde ya\u015flanmay\u0131 da tetikledi\u011fine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n\n\n\n
Takvimler kronolojik ya\u015f\u0131n\u0131z hakk\u0131nda bilgi verse de bedeninizin asl\u0131nda ka\u00e7 ya\u015f\u0131nda oldu\u011funu kaslar s\u00f6yl\u00fcyor. Bu noktada takvim yapraklar\u0131 eksilse dahi bilinenin aksine daha gen\u00e7 ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u00f6r\u00fcnmenin yolu, kaslar\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc tutmaktan ge\u00e7iyor. Bu nedenle aktif ya\u015fam\u0131nda fiziksel aktiviteyi dahil eden ki\u015filerin zamana meydan okuyabilece\u011fini aktaran Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzman\u0131 Uzm. Dr. Duygu Keskin, “Bu durum yaln\u0131zca do\u011fal bir ya\u015fl\u0131l\u0131k belirtisi olarak g\u00f6r\u00fclmemelidir. Kas kayb\u0131, t\u00fcm v\u00fccudu etkileyen sistemik ya\u015flanma s\u00fcrecinin \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Kas dokusu sadece hareketi sa\u011flayan bir yap\u0131 de\u011fildir; metabolizma, hormon dengesi, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi ve beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131yla do\u011frudan ili\u015fkilidir. Bu nedenle kas kayb\u0131, ya\u015flanman\u0131n pasif bir sonucu olmaktan \u00e7ok, s\u00fcreci h\u0131zland\u0131ran bir etken olarak de\u011ferlendirilebilir. Ancak bu durum ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz de\u011fildir. D\u00fczenli fiziksel aktivite, \u00f6zellikle diren\u00e7 egzersizleri, yeterli protein al\u0131m\u0131 ve aktif bir ya\u015fam tarz\u0131 ile kas kayb\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde yava\u015flat\u0131labilir” a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n\n\n\n
SARKOPEN\u0130 B\u0130YOLOJ\u0130K YA\u015eLANMAYI HIZLANDIRIYOR<\/p>\n\n\n\n
Ya\u015f\u0131n ilerlemesiyle birlikte sarkopeninin (kas kayb\u0131) yaln\u0131zca fiziksel g\u00fcc\u00fc azaltmakla kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ayn\u0131 zamanda metabolik ve h\u00fccresel d\u00fczeyde ya\u015flanmay\u0131 da h\u0131zland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Uzm. Dr. Duygu Keskin, “Kas dokusu, v\u00fccudun en aktif metabolik yap\u0131lar\u0131ndan biridir. Kas k\u00fctlesi azald\u0131k\u00e7a bazal metabolizma h\u0131z\u0131 d\u00fc\u015fer, bu da ya\u011f oran\u0131n\u0131n artmas\u0131na ve ins\u00fclin direncinin geli\u015fmesine zemin haz\u0131rlar. Bu s\u00fcre\u00e7, diyabet ve kalp-damar hastal\u0131klar\u0131 gibi kronik hastal\u0131k riskini art\u0131r\u0131r. Kas kayb\u0131 ayr\u0131ca hareket kabiliyetini ve dengeyi bozarak d\u00fc\u015fme ve yaralanma riskini y\u00fckseltir. H\u00fccresel d\u00fczeyde ise kas dokusunun azalmas\u0131, inflamasyonun artmas\u0131na ve v\u00fccudun onar\u0131m kapasitesinin zay\u0131flamas\u0131na neden olur. T\u00fcm bu s\u00fcre\u00e7ler, biyolojik ya\u015flanman\u0131n h\u0131zlanmas\u0131na katk\u0131da bulunur. Bu nedenle kas k\u00fctlesini korumak, yaln\u0131zca g\u00fc\u00e7l\u00fc kalmak i\u00e7in de\u011fil, daha gen\u00e7 ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir biyolojik ya\u015f\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilmek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r” s\u00f6zlerini kaydetti.<\/p>\n\n\n\n
HAREKET H\u00dcCRESEL YA\u015eLANMAYI DA YAVA\u015eLATAB\u0130L\u0130YOR<\/p>\n\n\n\n
Fiziksel aktivitenin sadece d\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fc\u015f\u00fc de\u011fil, h\u00fccrelerin en derinindeki “ya\u015flanma saatini” de etkiledi\u011fini belirten Uzm. Dr. Duygu Keskin, telomer korumas\u0131n\u0131n \u00f6nemine dikkat \u00e7ekti.<\/p>\n\n\n\n
Uzm. Dr. Duygu Keskin, “Kromozomlar\u0131m\u0131z\u0131n u\u00e7lar\u0131nda bulunan ve her h\u00fccre b\u00f6l\u00fcnmesinde k\u0131salan telomerler, biyolojik ya\u015flanman\u0131n en net g\u00f6stergelerinden biridir. Bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar, d\u00fczenli egzersizin bu yap\u0131lar\u0131 koruyabildi\u011fini g\u00f6steriyor. \u00d6zellikle haftada en az 4 g\u00fcn yap\u0131lan tempolu y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f, y\u00fczme veya bisiklet gibi orta \u015fiddetli aerobik aktiviteler, h\u00fccrelerimizin daha uzun s\u00fcre gen\u00e7 kalmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir. Yani her g\u00fcn ay\u0131raca\u011f\u0131n\u0131z 30-40 dakika, asl\u0131nda h\u00fccrelerinizin \u00f6mr\u00fcn\u00fc uzatmak i\u00e7in verdi\u011finiz bir m\u00fccadeledir” diye konu\u015ftu.<\/p>\n\n\n\n
Hareketsizli\u011fin sadece kaslar\u0131 de\u011fil, zihni de k\u00f6reltti\u011fini vurgulayan Keskin, “Kaslar\u0131m\u0131z\u0131 korumak asl\u0131nda zihnimizi korumakt\u0131r. Egzersiz s\u0131ras\u0131nda beyne giden oksijen miktar\u0131n\u0131n artmas\u0131; haf\u0131za, dikkat ve \u00f6\u011frenme gibi i\u015flevleri do\u011frudan g\u00fc\u00e7lendirir. Hareketsizlik, hormon dengesizli\u011fini tetikleyerek hem fiziksel hem de zihinsel \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc h\u0131zland\u0131r\u0131r. Bu y\u00fczden egzersizi sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam\u0131n ayr\u0131lmaz bir par\u00e7as\u0131, koruyucu bir y\u00f6ntem olarak de\u011ferlendirmeliyiz” dedi.<\/p>\n\n\n\n
G\u00dcNDE 30 DAK\u0130KA EGZERS\u0130Z YAPMAK YETERL\u0130<\/p>\n\n\n\n
Sadece y\u00fcr\u00fcmenin biyolojik saati geri d\u00f6nd\u00fcrmek i\u00e7in yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden Uzm. Dr. Duygu Keskin, “Biyolojik ya\u015f\u0131 yava\u015flatmak i\u00e7in hareketin \u00e7e\u015fitlendirilmesi \u015fartt\u0131r. Tek ba\u015f\u0131na y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir al\u0131\u015fkanl\u0131kt\u0131r ancak tam bir ‘gen\u00e7le\u015fme’ i\u00e7in programa diren\u00e7, esneklik ve tempo eklenmelidir. Kalp h\u0131z\u0131n\u0131 art\u0131ran kardiyo egzersizleri dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131rken, a\u011f\u0131rl\u0131k veya diren\u00e7 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 kas k\u00fctlesini korur. Esneme hareketleri ise sakatl\u0131k riskini azaltarak v\u00fccudun esnekli\u011fini muhafaza eder. Vakti k\u0131s\u0131tl\u0131 olanlar i\u00e7in g\u00fcn i\u00e7ine yay\u0131lan k\u0131sa ‘hareket molalar\u0131’ iyi bir ba\u015flang\u0131\u00e7 olsa da, kal\u0131c\u0131 sonu\u00e7 i\u00e7in planl\u0131 ve d\u00fczenli 30 dakikal\u0131k rutinden vazge\u00e7ilmemelidir” a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 yapt\u0131. Gelece\u011fe yap\u0131lacak en b\u00fcy\u00fck yat\u0131r\u0131m\u0131n bug\u00fcnden at\u0131lan ad\u0131mlar oldu\u011funu hat\u0131rlatan Keskin, “Bug\u00fcn hareket etmek i\u00e7in ayr\u0131lan o 30 dakika, asl\u0131nda 10 y\u0131l sonraki kendinize verebilece\u011finiz en de\u011ferli hediyedir. Bu hediye; daha ba\u011f\u0131ms\u0131z, daha enerjik ve kronolojik ya\u015f\u0131ndan \u00e7ok daha gen\u00e7 bir biyolojik ya\u015fa sahip olman\u0131z\u0131 sa\u011flayacakt\u0131r” mesaj\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n\n\n\n