Yeni ara\u015ft\u0131rmalar, d\u00f6vme m\u00fcrekkeplerinin v\u00fccutta pasif kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemiyle etkile\u015fime girerek iltihaplanma, alerjik reaksiyonlar ve potansiyel toksik etkiler yaratabilece\u011fini ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n
Giderek yayg\u0131nla\u015fan d\u00f6vme uygulamalar\u0131, estetik ve ki\u015fisel ifade bi\u00e7imi olman\u0131n \u00f6tesinde biyolojik etkileriyle de bilim d\u00fcnyas\u0131n\u0131n g\u00fcndemine giriyor.<\/p>\n\n\n\n
Son ara\u015ft\u0131rmalar, d\u00f6vme m\u00fcrekkeplerinin insan v\u00fccudunda inert, yani etkisiz kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131; aksine ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemiyle etkile\u015fime girerek \u00e7e\u015fitli biyolojik s\u00fcre\u00e7leri tetikledi\u011fini g\u00f6steriyor.
Bilim insanlar\u0131 art\u0131k temel sorunun \u201cd\u00f6vme yapt\u0131rmak zararl\u0131 m\u0131\u201d de\u011fil, \u201cv\u00fccuda enjekte edilen bu maddelerin uzun vadede ne t\u00fcr etkiler yaratabilece\u011fi\u201d oldu\u011funu vurguluyor.
M\u00fcrekkep deride kalm\u0131yor
D\u00f6vme i\u015flemi s\u0131ras\u0131nda pigmentler, cildin y\u00fczeyinin alt\u0131ndaki dermis tabakas\u0131na enjekte ediliyor. V\u00fccut bu pigmentleri yabanc\u0131 madde olarak alg\u0131l\u0131yor ve ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi devreye giriyor. Ancak pigment par\u00e7ac\u0131klar\u0131 tamamen yok edilemeyecek kadar b\u00fcy\u00fck oldu\u011fu i\u00e7in, h\u00fccreler i\u00e7inde hapsolarak d\u00f6vmenin kal\u0131c\u0131 olmas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor.
Ara\u015ft\u0131rmalar, bu par\u00e7ac\u0131klar\u0131n yaln\u0131zca deride kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, lenf sistemi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla lenf d\u00fc\u011f\u00fcmlerine ta\u015f\u0131nabildi\u011fini ortaya koyuyor. Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin merkezi unsurlar\u0131ndan biri olan bu d\u00fc\u011f\u00fcmlerde biriken pigmentlerin uzun vadeli etkileri ise hen\u00fcz net de\u011fil.
End\u00fcstriyel k\u00f6kenli kimyasallar
D\u00f6vme m\u00fcrekkepleri; pigmentler, ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 s\u0131v\u0131lar, koruyucular ve \u00e7e\u015fitli safs\u0131zl\u0131klardan olu\u015fan karma\u015f\u0131k kimyasal kar\u0131\u015f\u0131mlar i\u00e7eriyor. Uzmanlara g\u00f6re bu pigmentlerin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 asl\u0131nda otomotiv boyas\u0131, plastik ve yaz\u0131c\u0131 toneri gibi end\u00fcstriyel alanlar i\u00e7in geli\u015ftirilmi\u015f maddelerden olu\u015fuyor.
M\u00fcrekkeplerde ayr\u0131ca nikel, krom, kobalt ve baz\u0131 durumlarda kur\u015fun gibi a\u011f\u0131r metallerin izlerine rastlanabiliyor. Bu metaller, belirli seviyelerde toksik etki g\u00f6sterebiliyor ve alerjik reaksiyonlar\u0131 tetikleyebiliyor.
Organik bile\u015fikler de riskler aras\u0131nda yer al\u0131yor. Tekstil ve plastik \u00fcretiminde yayg\u0131n kullan\u0131lan azo boyalar\u0131, g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na maruz kalma veya lazerle d\u00f6vme silme i\u015flemi s\u0131ras\u0131nda par\u00e7alanarak kanserle ili\u015fkilendirilen aromatik aminlere d\u00f6n\u00fc\u015febiliyor.
\u00d6zellikle siyah m\u00fcrekkeplerde bulunan karbon bazl\u0131 pigmentler, yanma sonucu olu\u015fan ve baz\u0131 t\u00fcrleri kanserojen olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lan polisiklik aromatik hidrokarbonlar (PAH) i\u00e7erebiliyor.
Renkli d\u00f6vmelerde daha fazla risk
Ara\u015ft\u0131rmalar, k\u0131rm\u0131z\u0131, sar\u0131 ve turuncu tonlardaki d\u00f6vmelerin alerjik reaksiyon ve kronik iltihaplanma ile daha s\u0131k ili\u015fkilendirildi\u011fini g\u00f6steriyor. Bu durum, metal tuzlar\u0131 ve zamanla toksik bile\u015fiklere d\u00f6n\u00fc\u015febilen pigmentlerle ba\u011flant\u0131l\u0131.
Kronik iltihaplanma, uzun vadede doku hasar\u0131 ve \u00e7e\u015fitli hastal\u0131k riskleriyle ili\u015fkilendiriliyor. Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi zay\u0131f olan ki\u015filer veya otoimm\u00fcn hastal\u0131\u011f\u0131 bulunanlar i\u00e7in riskin daha y\u00fcksek olabilece\u011fi belirtiliyor.
A\u015f\u0131 tepkisini bile etkileyebilir
Yak\u0131n tarihli bir \u00e7al\u0131\u015fma, d\u00f6vme pigmentlerinin ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi \u00fczerinde daha geni\u015f etkiler yaratabilece\u011fine i\u015faret etti. Ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re d\u00f6vme m\u00fcrekkebi, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k h\u00fccreleri taraf\u0131ndan emiliyor ve bu h\u00fccrelerin \u00f6l\u00fcm\u00fc sonras\u0131nda ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini aktive eden sinyaller a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131k\u0131yor.
Bu durum, d\u00f6vme yap\u0131lan b\u00f6lgede ve yak\u0131n\u0131ndaki lenf d\u00fc\u011f\u00fcmlerinde iki aya kadar s\u00fcrebilen bir iltihaplanmaya yol a\u00e7abiliyor.
Daha dikkat \u00e7ekici bulgu ise, d\u00f6vme bulunan b\u00f6lgede yap\u0131lan a\u015f\u0131lar\u0131n ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k tepkisini de\u011fi\u015ftirebilmesi. \u00c7al\u0131\u015fmada, \u00f6zellikle COVID-19 a\u015f\u0131s\u0131na verilen ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k yan\u0131t\u0131n\u0131n baz\u0131 durumlarda zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlemlendi. Ancak uzmanlar bunun a\u015f\u0131lar\u0131n g\u00fcvensiz oldu\u011fu anlam\u0131na gelmedi\u011fini, yaln\u0131zca ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sinyalle\u015fmesinin etkilenebilece\u011fini vurguluyor.
Kanser riski belirsiz
Bug\u00fcne kadar d\u00f6vmeler ile kanser aras\u0131nda do\u011frudan bir ili\u015fki kuran g\u00fc\u00e7l\u00fc epidemiyolojik veriler bulunmuyor. Ancak laboratuvar ve hayvan deneyleri, baz\u0131 pigmentlerin zamanla veya UV \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131 ve lazer i\u015flemleri sonras\u0131 toksik ve potansiyel olarak kanserojen maddelere d\u00f6n\u00fc\u015febilece\u011fini g\u00f6steriyor.
Kanserin genellikle onlarca y\u0131l i\u00e7inde geli\u015fmesi, d\u00f6vme kullan\u0131m\u0131n\u0131n g\u00f6rece yeni yayg\u0131nla\u015fm\u0131\u015f olmas\u0131yla birle\u015fti\u011finde, bu risklerin incelenmesini zorla\u015ft\u0131r\u0131yor.
En yayg\u0131n sorun: Alerji ve enfeksiyon
D\u00f6vmeye ba\u011fl\u0131 en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 alerjik reaksiyonlar ve iltihaplanma. \u00d6zellikle k\u0131rm\u0131z\u0131 m\u00fcrekkep, ka\u015f\u0131nt\u0131, \u015fi\u015flik ve gran\u00fclom ad\u0131 verilen k\u00fc\u00e7\u00fck iltihapl\u0131 nod\u00fcllerle ili\u015fkilendiriliyor. Bu reaksiyonlar d\u00f6vme yap\u0131ld\u0131ktan aylar hatta y\u0131llar sonra ortaya \u00e7\u0131kabiliyor.
\u00d6te yandan, steril olmayan ko\u015fullarda yap\u0131lan d\u00f6vmeler enfeksiyon riskini art\u0131r\u0131yor. Staphylococcus aureus, hepatit B ve C gibi enfeksiyonlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra nadir de olsa atipik mikobakteri enfeksiyonlar\u0131 g\u00f6r\u00fclebiliyor.
D\u00fczenleme eksikli\u011fi dikkat \u00e7ekiyor
Uzmanlara g\u00f6re d\u00f6vme m\u00fcrekkeplerinin g\u00fcvenli\u011fini de\u011ferlendirmeyi zorla\u015ft\u0131ran en \u00f6nemli fakt\u00f6rlerden biri, k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte standart bir d\u00fczenleme mekanizmas\u0131n\u0131n bulunmamas\u0131. Bir\u00e7ok \u00fclkede bu m\u00fcrekkepler, kozmetik ya da t\u0131bbi \u00fcr\u00fcnlere k\u0131yasla daha gev\u015fek denetleniyor ve \u00fcreticilerden i\u00e7erik listesini tam olarak a\u00e7\u0131klamalar\u0131 istenmiyor.
Avrupa Birli\u011fi son y\u0131llarda tehlikeli maddelere y\u00f6nelik s\u0131n\u0131rlamalar\u0131 s\u0131k\u0131la\u015ft\u0131rsa da, k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte denetim h\u00e2l\u00e2 par\u00e7al\u0131 bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm sergiliyor.
\u201cK\u00fcm\u00fclatif risk\u201d uyar\u0131s\u0131
Bilim insanlar\u0131, d\u00f6vmelerin \u00e7o\u011fu ki\u015fi i\u00e7in ciddi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na yol a\u00e7mad\u0131\u011f\u0131n\u0131, ancak tamamen risksiz de olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtiyor. \u00d6zellikle b\u00fcy\u00fck, \u00e7ok say\u0131da ve renkli d\u00f6vmelerde v\u00fccuda giren toplam kimyasal y\u00fck\u00fcn artt\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekiliyor.
G\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131na maruz kalma, ya\u015flanma, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemindeki de\u011fi\u015fimler veya lazerle d\u00f6vme silme i\u015flemleri bu kimyasallar\u0131n etkilerini art\u0131rabilir.
Uzmanlara g\u00f6re d\u00f6vmeler, yaln\u0131zca estetik bir tercih de\u011fil, ayn\u0131 zamanda uzun s\u00fcreli kimyasal maruziyet anlam\u0131na geliyor. Mevcut veriler yayg\u0131n bir tehlikeye i\u015faret etmese de, toksisite, ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi etkileri ve uzun vadeli sa\u011fl\u0131k sonu\u00e7lar\u0131na ili\u015fkin \u00f6nemli sorular hen\u00fcz yan\u0131tlanm\u0131\u015f de\u011fil.<\/p>\n\n\n\n