T\u00fcrkiye\u2019de \u00fc\u00e7 devlet \u00fcniversitesinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen ve uluslararas\u0131 Gender Issues dergisinde yay\u0131mlanan ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re baz\u0131 \u00f6\u011frenciler akademik ba\u015far\u0131y\u0131 verilen \u00e7aban\u0131n bir sonucu de\u011fil sahip olduklar\u0131 bir hak olarak g\u00f6r\u00fcyor. \u201cAkademik hak g\u00f6rme\u201d olarak tan\u0131mlanan bu yeni e\u011filim, \u00f6\u011frencilerin empati ve duygusal fark\u0131ndal\u0131k d\u00fczeylerine g\u00f6re ki\u015fiden ki\u015fiye de\u011fi\u015fim g\u00f6steriyor.<\/p>\n\n\n\n
Baz\u0131 \u00fcniversite \u00f6\u011frencileri i\u00e7in dersleri ge\u00e7mek art\u0131k yaln\u0131zca \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n sonucu olarak g\u00f6r\u00fclmeyebiliyor. Akademik literat\u00fcrde \u201cacademic entitlement\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan ve T\u00fcrk\u00e7eye \u201cakademik hak g\u00f6rme\u201d olarak \u00e7evrilen bu tutum, akademik ba\u015far\u0131 i\u00e7in \u00e7aba g\u00f6stermek yerine bunu bir hak olarak g\u00f6rmek anlam\u0131na geliyor. Erzurum Teknik \u00dcniversitesi Psikoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Dr. Adem Kantar, Ondokuz May\u0131s \u00dcniversitesi\u2019nden Dr. Muhammet K\u00f6k ve Hacettepe \u00dcniversitesi\u2019nden Dr. Ay\u015feg\u00fcl Bak\u0131r bu kavram \u00fczerine yapt\u0131klar\u0131 ortak \u00e7al\u0131\u015fma i\u00e7in farkl\u0131 \u00fcniversitelerde \u00f6\u011frenim g\u00f6ren 283 \u00f6\u011frencinin akademik tutumlar\u0131n\u0131 inceledi.
Uluslararas\u0131 Gender Issues dergisinde yay\u0131mlanan \u00e7al\u0131\u015fmada \u00f6\u011frencilerin akademik hak g\u00f6rme e\u011filimleri ile duygular\u0131n\u0131 tan\u0131ma ve ifade etme becerileri ve empati d\u00fczeyleri aras\u0131ndaki ili\u015fkiler analiz edildi.
Kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n ya\u015flar\u0131n\u0131n 18 ile 49 aras\u0131nda de\u011fi\u015fti\u011fi ara\u015ft\u0131rmaya e\u011fitim, m\u00fchendislik, hukuk, spor bilimleri ve sa\u011fl\u0131k bilimleri gibi farkl\u0131 fak\u00fcltelerde \u00f6\u011frenim g\u00f6ren \u00f6\u011frenciler dahil edildi.<\/p>\n\n\n\n
EMPAT\u0130 ARTTIK\u00c7A E\u011e\u0130L\u0130M AZALIYOR
Ara\u015ft\u0131rman\u0131n y\u00fcr\u00fct\u00fcc\u00fclerinden Dr. Adem Kantar, yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 \u015f\u00f6yle anlatt\u0131: \u201c\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda \u00f6\u011frencilerin akademik hak g\u00f6rme e\u011filimleri ile duygular\u0131n\u0131 tan\u0131ma ve ifade etme becerileri ve empati d\u00fczeyleri aras\u0131ndaki ili\u015fkileri analiz ettik. Bulgular, duygular\u0131n\u0131 tan\u0131makta zorlanan \u00f6\u011frencilerde akademik hak g\u00f6rme e\u011filiminin daha y\u00fcksek oldu\u011funu g\u00f6sterirken, empati d\u00fczeyi y\u00fcksek \u00f6\u011frencilerde bu e\u011filimin daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011funu ortaya koydu. Akademik hak g\u00f6rme davran\u0131\u015f\u0131 \u00fcniversite \u00f6\u011frencilerinin akademik tutumlar\u0131n\u0131 anlamak a\u00e7\u0131s\u0131ndan ele al\u0131nd\u0131. Akademik beklentiler yaln\u0131zca akademik performansla de\u011fil psikolojik ve sosyal \u00f6zelliklerle de ili\u015fkili.
\u2018D\u0130\u011eERLER\u0130N\u0130N BENDEN \u00c7OK \u00c7ALI\u015eMASI NORMAL\u2019
Ara\u015ft\u0131rmada \u201cakademik hak g\u00f6rme\u201d, \u00f6\u011frencinin akademik ba\u015far\u0131y\u0131 bireysel \u00e7aban\u0131n sonucu olarak de\u011fil, kendili\u011finden sahip olmas\u0131 gereken bir hak gibi g\u00f6rmesi olarak tan\u0131mlan\u0131yor. Bu tutum farkl\u0131 davran\u0131\u015flarla ortaya \u00e7\u0131kabiliyor. \u00d6rne\u011fin baz\u0131 \u00f6\u011frenciler derslere yeterince kat\u0131lmasalar ya da yeterince \u00e7al\u0131\u015fmasalar bile dersi ge\u00e7meleri gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnebiliyor. S\u0131navdan d\u00fc\u015f\u00fck not ald\u0131klar\u0131nda notlar\u0131n\u0131n y\u00fckseltilmesini beklemek, grup \u00f6devlerinde di\u011fer \u00f6\u011frencilerin daha fazla \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 do\u011fal g\u00f6rmek ya da ka\u00e7\u0131r\u0131lan derslerin notlar\u0131n\u0131n kendilerine verilmesini talep etmek bu davran\u0131\u015flara \u00f6rnek g\u00f6steriliyor. Baz\u0131 durumlarda \u00f6\u011frenciler ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131 kendi \u00e7al\u0131\u015fma d\u00fczeylerinden \u00e7ok dersin zorlu\u011fu ya da \u00f6\u011fretim \u00fcyesinin de\u011ferlendirme bi\u00e7imiyle ili\u015fkilendirebiliyor.\u201d<\/p>\n\n\n\n
AKADEM\u0130K HAK G\u00d6RME HANG\u0130 DAVRANI\u015eLARLA ORTAYA \u00c7IKIYOR?
*Yeterince \u00e7al\u0131\u015fmasa da dersi ge\u00e7mesi gerekti\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnmek
*D\u00fc\u015f\u00fck not ald\u0131\u011f\u0131nda notunun y\u00fckseltilmesini beklemek
*Grup \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda di\u011fer \u00f6\u011frencilerin daha fazla \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 do\u011fal g\u00f6rmek
*Ka\u00e7\u0131r\u0131lan derslerin notlar\u0131n\u0131n kendisine verilmesini talep etmek
*Ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 kendinden \u00e7ok dersin zorlu\u011funa veya hocan\u0131n tutumuna ba\u011flamak<\/p>\n\n\n\n
AZ \u00c7ABAYLA B\u00dcY\u00dcK SONU\u00c7 BEKLENT\u0130S\u0130 ARTIYOR
Prof. Dr. \u0130lhan Yal\u00e7\u0131n (Ankara \u00dcniversitesi E\u011fitim Bilimleri Fak\u00fcltesi Dekan\u0131)
\u201cG\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00f6\u011frencilerde zaman zaman az \u00e7abayla en iyi sonucu elde etme beklentisini g\u00f6zlemleyebiliyoruz. Bu durum tabii di\u011fer baz\u0131 \u00f6\u011frencilere de adaletsizli\u011fe ya da haks\u0131zl\u0131\u011fa u\u011frama duygusu ya\u015fatabiliyor. Oysa ki\u015finin \u00f6nce kendi \u00e7abas\u0131na bakmas\u0131 gerekir. Elde edilen sonu\u00e7 ger\u00e7ekten g\u00f6sterilen \u00e7aban\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 m\u0131, yoksa ki\u015fi az \u00e7aba g\u00f6sterip \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir sonu\u00e7 mu bekliyor? Bunu de\u011ferlendirebilmek \u00f6nemli. \u00d6\u011frencinin y\u00fcksek not ald\u0131\u011f\u0131nda bunu kendi eme\u011finin sonucu olarak g\u00f6rmesi kadar, d\u00fc\u015f\u00fck not ald\u0131\u011f\u0131nda da \u2018Bu benim performans\u0131m\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131 olabilir; \u00e7abam\u0131 art\u0131r\u0131rsam sonucu de\u011fi\u015ftirebilirim\u2019 diyebilmesi gerekir. Aksi halde ki\u015fi olumsuz sonucun sorumlulu\u011funu \u00fcstlenmez. Oysa akademik geli\u015fim i\u00e7in ba\u015far\u0131da da ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kta da sorumlulu\u011fu alabilmek gerekir. Bu noktada \u00e7ocukluk d\u00f6neminde edinilen kazan\u0131mlar ve ebeveyn tutumlar\u0131 da \u00f6nemlidir. \u00c7ocuklar\u0131n yaln\u0131zca haklar\u0131n\u0131 bilen bireyler olarak de\u011fil, sorumluluklar\u0131n\u0131n da fark\u0131nda olan bireyler olarak yeti\u015fmesi gerekir. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir hedefe ula\u015fmak \u00e7o\u011fu zaman sebat etmeyi, belirli bir s\u00fcre emek vermeyi ve \u00e7aba g\u00f6stermeyi gerektirir. Emek verilerek elde edilen sonu\u00e7lar\u0131n de\u011feri de zaten bu y\u00fczden daha y\u00fcksek olur.\u201d<\/p>\n\n\n\n