Sa\u00e7 y\u0131kama esnas\u0131nda boynun a\u015f\u0131r\u0131 derecede geriye do\u011fru e\u011filmesi, beyne giden kan ak\u0131\u015f\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlayarak fel\u00e7 riskine kadar varabilen ciddi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131 tetikleyebilir.<\/p>\n\n\n\n
Boyun, ba\u015f\u0131m\u0131z\u0131 ta\u015f\u0131yan s\u0131radan bir k\u00f6pr\u00fc olman\u0131n \u00f6tesinde, v\u00fccut ile beyin aras\u0131ndaki en kritik ge\u00e7i\u015f hatt\u0131d\u0131r. Sinirler, kaslar, omurilik ve damarlar burada olduk\u00e7a dar ve hassas bir yoldan ilerler. “Dolay\u0131s\u0131yla bazen fark\u0131nda olmadan hassas b\u00f6lgeye zarar verip, ciddi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 ya\u015fayabiliriz” diyen N\u00f6roloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Derya Ulud\u00fcz, \u00f6zellikle kuaf\u00f6rde sa\u00e7 y\u0131kat\u0131rken ba\u015f\u0131n geriye do\u011fru b\u00fck\u00fclmesinin beyin damarlar\u0131nda hasara yol a\u00e7abilece\u011fini belirterek \u015fu uyar\u0131larda bulundu:<\/p>\n\n\n\n
As\u0131l mesele boynun duru\u015fu
Beynimizi besleyen damarlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 boyun b\u00f6lgesinden ge\u00e7er. \u00d6zellikle denge damarlar\u0131 olarak bildi\u011fimiz vertebral arterler, beyin sap\u0131 ve beyinci\u011fin kanlanmas\u0131nda kilit rol oynar. Boyun uzun s\u00fcre geriye at\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, bu damarlarda ge\u00e7ici s\u0131k\u0131\u015fmalar ya\u015fanabilir veya hassas b\u00fcnyelerde damar duvar\u0131 y\u0131rt\u0131labilir. Bu tablo inmeye (felce) kadar gidebilir; sorun tam olarak bu noktada ba\u015flar.<\/p>\n\n\n\n
Risk sadece kuaf\u00f6rle s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fil
Asl\u0131nda problem kuaf\u00f6r koltu\u011fu de\u011fil, boynun uzun s\u00fcre hatal\u0131 bir pozisyonda kalmas\u0131d\u0131r. Di\u015f\u00e7i koltu\u011funda, masaj yapt\u0131r\u0131rken, tavana bakarak \u00e7al\u0131\u015fanlarda, baz\u0131 egzersizlerde hatta evde sa\u00e7 y\u0131karken bile benzer riskli durumlar olu\u015fabilir. Yani temel sorun bir hareket bi\u00e7imidir. Kuaf\u00f6rde ya\u015fananlar asl\u0131nda genel bir uyar\u0131 niteli\u011findedir: Boynumuzu sand\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan daha hor kullan\u0131yoruz. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde bilgisayar ba\u015f\u0131nda \u00f6ne e\u011filen, sonra aniden geriye esneyen ve boynunu sabit tutarak zorlayan \u00e7ok fazla ki\u015fi var.<\/p>\n\n\n\n
Denge ve dola\u015f\u0131m olumsuz etkilenir
Ba\u015f\u0131n\u0131z\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 derecede geriye att\u0131\u011f\u0131n\u0131zda sadece kaslar\u0131n\u0131z gerilmez; ayn\u0131 zamanda b\u00f6lgedeki kan dola\u015f\u0131m\u0131 ve mekanik denge de bozulur. \u00d6zellikle ani ve sert hareketler, damar duvar\u0131nda gerilmeye neden olabilir. Nadir de olsa bu durum damar\u0131n y\u0131rt\u0131lmas\u0131yla sonu\u00e7lanabilir. Sonras\u0131nda ise p\u0131ht\u0131 olu\u015fumu ve beyin dola\u015f\u0131m\u0131n\u0131n bozulmas\u0131 gibi ciddi tablolar ortaya \u00e7\u0131kabilir.<\/p>\n\n\n\n
Damar hasar\u0131 an\u0131nda ne hissedilir?
Bazen sadece hafif bir sersemlik hissi olu\u015fur. Baz\u0131 durumlarda ise ense k\u00f6k\u00fcnden ba\u015flayan s\u0131ra d\u0131\u015f\u0131 bir a\u011fr\u0131 duyulur. Kimileri mide bulant\u0131s\u0131 ya\u015farken, kimileri g\u00f6zlerinin karard\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Daha a\u011f\u0131r vakalarda konu\u015fma bozuklu\u011fu, yutma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc, denge kayb\u0131, \u00e7ift g\u00f6rme veya v\u00fccudun bir taraf\u0131nda g\u00fc\u00e7s\u00fczl\u00fck g\u00f6r\u00fclebilir. En \u00f6nemli kriter \u015fudur: E\u011fer al\u0131\u015f\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z bir belirti ya\u015f\u0131yorsan\u0131z ve bu durum boynunuzun zorland\u0131\u011f\u0131 bir pozisyondan hemen sonra \u00e7\u0131kt\u0131ysa, bunu mutlaka ciddiye almal\u0131s\u0131n\u0131z.<\/p>\n\n\n\n
Bu detaylar\u0131 ihmal etmeyin
Asl\u0131nda korunmak olduk\u00e7a basit: Boynunuzu uzun s\u00fcre a\u015f\u0131r\u0131 geriye atmay\u0131n ve sizi rahats\u0131z eden bir pozisyonda kalmaya zorlamay\u0131n. Boynunuz fazla geriliyorsa, enseniz bo\u015fta kal\u0131yor veya yast\u0131k sizi desteklemiyorsa, ba\u015f\u0131n\u0131z d\u00f6n\u00fcyorsa hemen pozisyon de\u011fi\u015ftirin. Kuaf\u00f6r koltu\u011funda rahat etmek bir l\u00fcks de\u011fil, g\u00fcvenlik meselesidir. Enseyi destekleyen aparatlar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131, i\u015flemin \u00e7ok uzamamas\u0131 ve ki\u015finin rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7a dile getirmesi \u00e7ok \u00f6nemlidir. Boyun f\u0131t\u0131\u011f\u0131, damar hastal\u0131\u011f\u0131 veya migren gibi ge\u00e7mi\u015finiz varsa bunu kuaf\u00f6r\u00fcn\u00fcze mutlaka s\u00f6yleyin. \u0130\u015flem sonras\u0131 ani ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 veya uyu\u015fma gibi bir durum geli\u015firse vakit kaybetmeden t\u0131bbi yard\u0131m isteyin; v\u00fccudunuzun verdi\u011fi ilk sinyalleri k\u00fc\u00e7\u00fcmsemeyin.<\/p>\n\n\n\n
Risk grubunda kimler var?
Herkes ayn\u0131 derecede risk alt\u0131nda de\u011fildir ancak baz\u0131 ki\u015filer daha dikkatli olmal\u0131d\u0131r. Y\u00fcksek tansiyonu, damar hastal\u0131\u011f\u0131 ge\u00e7mi\u015fi veya boyun f\u0131t\u0131\u011f\u0131 olanlar, sigara kullananlar ve migren hastalar\u0131 daha hassas kabul edilir. \u00d6te yandan, gen\u00e7 ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u00f6r\u00fcnen ki\u015filerde de anatomik yap\u0131ya veya damar k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak nadiren bu durum g\u00f6r\u00fclebilir. Yani tek risk fakt\u00f6r\u00fc ya\u015f de\u011fil, ki\u015finin kendi v\u00fccut yap\u0131s\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n