Sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesini tek ba\u015f\u0131na \u015fampuanlarla ya da rastgele vitaminlerle \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n en s\u0131k yap\u0131lan hatalar oldu\u011funu belirten Dermatoloji Uzman\u0131 Dr. Gizem G\u00f6k\u00e7eda\u011f \u00dcnsal, \u201cSa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesi altta yatan bir durumun belirtisi olabilir ve bu tespit edilmeden yap\u0131lan m\u00fcdahaleler zaman kayb\u0131na yol a\u00e7abilir. Sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesi \u00e7o\u011fu zaman geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc bir s\u00fcre\u00e7tir. Ancak do\u011fru zamanda do\u011fru tan\u0131 konulmazsa kal\u0131c\u0131 hale gelebilir\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n
G\u00fcndelik ya\u015famda \u2018Sa\u00e7\u0131m neden d\u00f6k\u00fcl\u00fcyor?\u2019, \u2018Sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesi hangi vitamin eksikli\u011finden olur?\u2019, \u2018Sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesi ne zaman ciddiye al\u0131nmal\u0131?\u2019 gibi sorular\u0131n, her ya\u015f grubundan insan\u0131n ortak kayg\u0131s\u0131n\u0131 yans\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131 oysa sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesi her zaman bir hastal\u0131k anlam\u0131na gelmedi\u011fini i\u015faret eden Dermatoloji Uzman\u0131 Dr. Gizem G\u00f6k\u00e7eda\u011f \u00dcnsal, dikkat edilmesi gerekenler hakk\u0131nda bilgilendirmede bulundu.<\/p>\n\n\n\n
G\u00dcNDE NE KADAR SA\u00c7 D\u00d6K\u00dcLMES\u0130 NORMAL?<\/p>\n\n\n\n
Sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesinde kritik kural\u0131n d\u00f6k\u00fclmenin tipi, s\u00fcresi ve e\u015flik eden bulgular oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Dr. \u00dcnsal, \u201cSa\u00e7lar ya\u015fam d\u00f6ng\u00fcs\u00fc olan yap\u0131lard\u0131r. Her sa\u00e7 teli; b\u00fcy\u00fcme (anagen), ge\u00e7i\u015f (katagen),dinlenme (telogen) evrelerinden ge\u00e7er. Bu nedenle g\u00fcnde ortalama 50-100 tel sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesi fizyolojik kabul edilir. \u00d6zellikle y\u0131kama s\u0131ras\u0131nda ya da tararken fark edilen d\u00f6k\u00fclmeler \u00e7o\u011fu zaman normaldir\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n\n\n\n
\u2018D\u00d6K\u00dcLME AN\u0130 BA\u015eLADIYSA VE BEL\u0130RG\u0130N B\u0130R ARTI\u015e VARSA D\u0130KKAT\u2019<\/p>\n\n\n\n
Uzm. Dr. \u00dcnsal, \u201cD\u00f6k\u00fclme ani ba\u015flad\u0131ysa, k\u0131sa s\u00fcrede belirgin art\u0131\u015f g\u00f6sterdiyse, belirli bir b\u00f6lgede yo\u011funla\u015ft\u0131ysa ve sa\u00e7 yo\u011funlu\u011funda g\u00f6zle g\u00f6r\u00fcl\u00fcr azalma varsa \u201cnormal\u201d s\u0131n\u0131rlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131k\u0131lm\u0131\u015f olabilir. Bu durumlarda vakit kaybedilmeden bir dermatoloji hekimine ba\u015fvurulmal\u0131d\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n
EN SIK G\u00d6R\u00dcLEN SA\u00c7 D\u00d6K\u00dcLMES\u0130 NEDENLER\u0130<\/p>\n\n\n\n
Uzm. Dr. \u00dcnsal, g\u00fcn\u00fcm\u00fczde en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesi nedenlerini ise \u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131:<\/p>\n\n\n\n
\u201cMevsimsel, strese veya v\u00fccuttaki de\u011fi\u015fikliklere ba\u011fl\u0131 tepkisel d\u00f6k\u00fclme: Yo\u011fun stres, ge\u00e7irilen enfeksiyonlar, cerrahi operasyonlar ve ani kilo kayb\u0131 sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesini tetikleyebilir. Mevsimsel olarak \u00f6zellikle sonbahar ve ilkbahar aylar\u0131nda d\u00f6k\u00fclmeler artabilir. Bu tip d\u00f6k\u00fclmelere telogen effluvium ad\u0131 verilir. Genellikli ani ba\u015flang\u0131\u00e7l\u0131 d\u00f6k\u00fclmelerdir. K\u0131sa s\u00fcrede yo\u011fun sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesi g\u00f6r\u00fclebilir ancak \u00e7o\u011funlukla ge\u00e7ici bir durumdur; tam a\u00e7\u0131lma ve kellik olu\u015fumu beklenmemektedir. Stres ortadan kalkt\u0131\u011f\u0131nda d\u00f6k\u00fclen sa\u00e7lar\u0131n yeniden \u00e7\u0131kmas\u0131 beklenir.<\/p>\n\n\n\n
\u201cAndrogenetik alopesi (genetik sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesi): Hem kad\u0131n hem erkek genetik yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 olan ki\u015filerde baz\u0131 hormonlar\u0131n etkisine ba\u011fl\u0131 ortaya \u00e7\u0131kar. S\u0131kl\u0131kla ailede benzer d\u00f6k\u00fclme veya kellik \u00f6yk\u00fcs\u00fc vard\u0131r. Erkeklerde d\u00f6k\u00fclme genellikle \u015fakaklardan ve tepe b\u00f6lgesinden ba\u015flar. Kad\u0131nlarda ise \u00f6n sa\u00e7 \u00e7izgisi korunur, tepe b\u00f6lgesinde seyrelme ve orta sa\u00e7 \u00e7izgisinde belirginle\u015fme \u015feklinde g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Bu d\u00f6k\u00fclme tipi ilerleyicidir ve erken d\u00f6nemde m\u00fcdahale edilmezse kal\u0131c\u0131 hale gelebilir. Genetik oldu\u011fu i\u00e7in tamamen engellenemez ancak yava\u015flat\u0131labilir.<\/p>\n\n\n\n
\u201cVitamin ve mineral eksiklikleri: Toplumda s\u0131k g\u00f6r\u00fclen demir, B12, D vitamini ve \u00e7inko eksiklikleri sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesini art\u0131rabilir. Ancak her sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesinin nedeni vitamin eksikli\u011fi de\u011fildir. Geli\u015fig\u00fczel takviye kullan\u0131m\u0131 hem gereksizdir hem de bazen d\u00f6k\u00fclmeyi art\u0131rabilir.<\/p>\n\n\n\n
\u201cHormonal problemler: Tiroit hastal\u0131klar\u0131, do\u011fum sonras\u0131 d\u00f6nem, polikistik over sendromu gibi hormonal durumlar sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesine yol a\u00e7abilir.<\/p>\n\n\n\n
\u201cYanl\u0131\u015f \u00fcr\u00fcn ve i\u015flemler: S\u0131k \u0131s\u0131 uygulamalar\u0131, a\u015f\u0131r\u0131 kimyasal i\u015flemler ve sa\u00e7l\u0131 deriyi tahri\u015f eden \u00fcr\u00fcnler sa\u00e7lar\u0131n koparak d\u00f6k\u00fclmesini h\u0131zland\u0131rabilir.\u201d<\/p>\n\n\n\n
NE ZAMAN DERMATOLOJ\u0130 UZMANINA BA\u015eVURMALI?<\/p>\n\n\n\n
Uzm. Dr. \u00dcnsal, a\u015fa\u011f\u0131daki durumlarda mutlaka dermatoloji uzman\u0131na ba\u015fvurularak bir de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi:<\/p>\n\n\n\n
\u00b7 \u201cD\u00f6k\u00fclme 2\u20133 aydan uzun s\u00fcr\u00fcyorsa ve giderek art\u0131yorsa,<\/p>\n\n\n\n
\u00b7 Sa\u00e7 \u00e7izgisinde a\u00e7\u0131lma veya seyrelme fark ediliyorsa,<\/p>\n\n\n\n
\u00b7 Ka\u015f, kirpik ya da v\u00fccut k\u0131llar\u0131nda da d\u00f6k\u00fclme varsa,<\/p>\n\n\n\n
\u00b7 D\u00f6k\u00fclmeye ka\u015f\u0131nt\u0131, k\u0131zar\u0131kl\u0131k veya pullanma e\u015flik ediyorsa,<\/p>\n\n\n\n
\u00b7 Sa\u00e7l\u0131 deride veya v\u00fccudun ba\u015fka b\u00f6lgelerinde yuvarlak ya da oval, tamamen sa\u00e7s\u0131z alanlar olu\u015ftuysa.\u201d<\/p>\n\n\n\n
SA\u00c7 D\u00d6K\u00dcLMES\u0130NDE EN B\u00dcY\u00dcK YANLI\u015e<\/p>\n\n\n\n
Sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesini tek ba\u015f\u0131na \u015fampuanlarla ya da rastgele vitaminlerle \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n en s\u0131k yap\u0131lan hatalar oldu\u011funu s\u00f6zlerine ekleyen Uzm. Dr. \u00dcnsal, \u201cSa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesi altta yatan bir durumun belirtisi olabilir ve bu tespit edilmeden yap\u0131lan m\u00fcdahaleler zaman kayb\u0131na yol a\u00e7abilir. Sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesi \u00e7o\u011fu zaman geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcml\u00fc bir s\u00fcre\u00e7tir. Ancak do\u011fru zamanda do\u011fru tan\u0131 konulmazsa kal\u0131c\u0131 hale gelebilir\u201d diyerek a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131 sonland\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n