Sa\u00e7 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 \u00f6nemli bir rol \u00fcstleniyor. Rafine karbonhidratlar, k\u0131zart\u0131lm\u0131\u015f yiyecekler ve baz\u0131 deniz \u00fcr\u00fcnleri ise fark\u0131nda olunmadan sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesini art\u0131rabiliyor
Sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesini sadece genetik ya da \u00e7evresel etkenlerle a\u00e7\u0131klamak yeterli de\u011fildir; bu s\u00fcre\u00e7te beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 da belirleyici rol oynar. Ara\u015ft\u0131rmalar, v\u00fccudun ihtiya\u00e7 duydu\u011fu vitamin, mineral ve proteinlerin eksik al\u0131nmas\u0131n\u0131n sa\u00e7 k\u00f6klerini zay\u0131flat\u0131p d\u00f6k\u00fclmeyi h\u0131zland\u0131rabilece\u011fini ortaya koyuyor. \u00d6te yandan baz\u0131 besinlerin a\u015f\u0131r\u0131 ya da dengesiz t\u00fcketilmesi de sa\u00e7 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olumsuz etkileyebiliyor. Uzmanlar, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fc sa\u00e7 yap\u0131s\u0131n\u0131 koruyabilmek i\u00e7in dengeli bir beslenme program\u0131n\u0131n \u015fart oldu\u011funa dikkat \u00e7ekiyor.
The Times of India\u2019n\u0131n aktard\u0131\u011f\u0131na g\u00f6re, fark edilmeden sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesini art\u0131rabilecek 5 besin bulunuyor:<\/p>\n\n\n\n
Rafine karbonhidratlar ve \u015fekerli at\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131klar
Sa\u011fl\u0131kl\u0131 sa\u00e7 yap\u0131s\u0131n\u0131 olumsuz etkileyenler aras\u0131nda beyaz ekmek, bisk\u00fcvi ve hamur i\u015fleri gibi rafine karbonhidratlar yer al\u0131yor. \u015eekerli kahvalt\u0131l\u0131k gevrekler ile tatl\u0131lar da sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesini tetikleyebiliyor. 2016 tarihli bir ara\u015ft\u0131rma, basit karbonhidratlar\u0131n a\u015f\u0131r\u0131 t\u00fcketiminin v\u00fccutta iltihaplanmaya neden oldu\u011funu ve bunun \u00f6zellikle kad\u0131nlarda sa\u00e7 kayb\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6sterdi.<\/p>\n\n\n\n
K\u0131zart\u0131lm\u0131\u015f yiyecekler
Uzmanlara g\u00f6re hem genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 hem de sa\u00e7lar\u0131 koruman\u0131n yollar\u0131ndan biri, k\u0131zart\u0131lm\u0131\u015f yiyecekleri beslenme d\u00fczeninden \u00e7\u0131karmak. Bu t\u00fcr yiyecekler genellikle trans ya\u011f, omega-6 ya\u011f asidi ve tuz a\u00e7\u0131s\u0131ndan zenginken, besin de\u011feri bak\u0131m\u0131ndan yetersiz kal\u0131yor. S\u00f6z konusu i\u00e7erikler sistemik iltihaplanma ve oksidatif stresi art\u0131rarak sa\u00e7 k\u00f6klerine zarar verebiliyor. K\u0131zartmalar yerine do\u011fal ve tam besinlerin tercih edilmesi ise sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesinin \u00f6nlenmesine katk\u0131 sa\u011flayabilir.<\/p>\n\n\n\n
Ton bal\u0131\u011f\u0131
Bal\u0131k, i\u00e7erdi\u011fi protein ve omega-3 ya\u011f asitleri sayesinde sa\u00e7 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in \u00e7o\u011fu zaman faydal\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Ancak \u00e7evresel ko\u015fullar nedeniyle baz\u0131 deniz \u00fcr\u00fcnleri y\u00fcksek miktarda c\u0131va bar\u0131nd\u0131rabiliyor. C\u0131va ise keratin \u00fcretimini olumsuz etkileyerek sa\u00e7 tellerinin incelmesine ve d\u00f6k\u00fclmesine neden olabiliyor.
2019\u2019da yay\u0131mlanan bir ara\u015ft\u0131rma, c\u0131va oran\u0131 y\u00fcksek bal\u0131klar\u0131n d\u00fczenli t\u00fcketiminin sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesiyle ba\u011flant\u0131l\u0131 olabilece\u011fini ortaya koydu. Bu y\u00fczden bal\u0131k tercih edilirken daha d\u00fc\u015f\u00fck c\u0131va i\u00e7eren t\u00fcrlere y\u00f6nelmek, hem sa\u00e7 hem de genel sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
K\u0131rm\u0131z\u0131 et
Sa\u00e7 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde k\u0131rm\u0131z\u0131 etin hem destekleyici hem de olumsuz etkileri bulunabiliyor. Demir, \u00e7inko ve B12 vitamini a\u00e7\u0131s\u0131ndan zengin olmas\u0131, sa\u00e7lar\u0131n g\u00fc\u00e7lenmesine ve d\u00f6k\u00fclmenin azalmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flayabiliyor. Ancak a\u015f\u0131r\u0131 t\u00fcketildi\u011finde durum de\u011fi\u015febiliyor. 2010 tarihli bir ara\u015ft\u0131rma, fazla k\u0131rm\u0131z\u0131 et t\u00fcketiminin sa\u00e7 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 olumsuz etkileyebilece\u011fini g\u00f6sterdi.
K\u0131rm\u0131z\u0131 et ve k\u0131zart\u0131lm\u0131\u015f yiyeceklerden uzak durmak, sebum ve ya\u011f bezlerinin a\u015f\u0131r\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6nleyerek sa\u00e7 k\u00f6klerinin dengesini koruyabilir.<\/p>\n\n\n\n
\u015eekerli i\u00e7ecekler
\u015eekerli i\u00e7ecekler yaln\u0131zca sindirim sistemi i\u00e7in de\u011fil, sa\u00e7 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da risk olu\u015fturabiliyor. Diyet olarak sat\u0131lan versiyonlar\u0131 bile yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131 i\u00e7eri\u011fi nedeniyle ba\u011f\u0131rsak mikrobiyotas\u0131n\u0131 olumsuz etkileyebiliyor. Kan \u015fekeri dengesinin bozulmas\u0131 ve ba\u011f\u0131rsak floras\u0131n\u0131n zarar g\u00f6rmesi ise iltihaplanmay\u0131 art\u0131r\u0131p besin emilimini azaltarak sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesini tetikleyebiliyor.\u2028Bu besinlerin t\u00fcketiminin azalt\u0131lmas\u0131, sa\u00e7 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flayabilir.<\/p>\n\n\n\n