{"id":2215,"date":"2026-03-12T21:00:14","date_gmt":"2026-03-12T18:00:14","guid":{"rendered":"https:\/\/gundexia.com\/?p=2215"},"modified":"2026-03-12T21:00:16","modified_gmt":"2026-03-12T18:00:16","slug":"zihni-koruyan-kalkan-cokuyor-yapay-tatlandiricilar-alzheimeri-tetikliyor-mu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gundexia.com\/?p=2215","title":{"rendered":"Zihni Koruyan Kalkan \u00c7\u00f6k\u00fcyor: Yapay Tatland\u0131r\u0131c\u0131lar Alzheimer\u2019\u0131 Tetikliyor mu?"},"content":{"rendered":"\n<p>\u015eekerden ka\u00e7mak isteyenlerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir se\u00e7enek sanarak kulland\u0131\u011f\u0131 yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar, yaln\u0131zca mide ve ba\u011f\u0131rsak d\u00fczenini sarsm\u0131yor; ayn\u0131 zamanda beynin savunma sistemine zarar vererek unutkanl\u0131k ile Alzheimer riskini art\u0131r\u0131yor. Medipol Sa\u011fl\u0131k Grubu N\u00f6roloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Uzm. Dr. \u0130smet \u00dcst\u00fcn, \u201cBeyin bariyeri zarar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde, v\u00fccuttaki iltihap zihinsel fonksiyonlar\u0131 yava\u015flat\u0131yor.\u201d uyar\u0131s\u0131nda bulundu<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eekerden daha faydal\u0131 oldu\u011fu san\u0131larak kullan\u0131lan yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar, art\u0131k sadece i\u00e7eceklerde de\u011fil bir\u00e7ok haz\u0131r g\u0131dada kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu maddelerin bilin\u00e7sizce t\u00fcketilmesi, zihin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehlikeye atabiliyor. Medipol Bah\u00e7elievler \u00dcniversite Hastanesi N\u00f6roloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Uzm. Dr. \u0130smet \u00dcst\u00fcn, yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n v\u00fccuda verdi\u011fi zararlar\u0131n zamanla beyne ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8220;Yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar ba\u015flang\u0131\u00e7ta sadece diyabet hastalar\u0131 i\u00e7indi&#8221;<br>Bu maddelerin \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131n\u0131 anlatan Dr. \u00dcst\u00fcn, \u201cYapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar ba\u015flang\u0131\u00e7ta daha \u00e7ok \u015feker hastalar\u0131 i\u00e7in geli\u015ftirilmi\u015fti. Ama\u00e7, kan \u015fekerini y\u00fckseltmeden \u00e7ay, kahve gibi i\u00e7ecekleri tatland\u0131rmakt\u0131. Ancak besin end\u00fcstrisindeki geli\u015fmelerle birlikte art\u0131k sadece i\u00e7eceklerde de\u011fil, pek \u00e7ok haz\u0131r g\u0131dan\u0131n i\u00e7inde de yayg\u0131n olarak kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131. G\u00fcnl\u00fck hayatta s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131 t\u00fcrleri aras\u0131nda, aspartam, sukraloz, eritritol ve sakkarin yer al\u0131yor. Bunlar sadece tat vermekle kalm\u0131yor, ayn\u0131 zamanda koruyucu \u00f6zellikleri sayesinde \u00fcr\u00fcnlerin raf \u00f6mr\u00fcn\u00fc de uzat\u0131yor\u201d dedi.<\/p>\n\n\n\n<p>Sindirimi ve ba\u011f\u0131rsak d\u00fczenini sars\u0131yor<br>Yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n en ciddi etkilerinden birinin sindirim sistemi \u00fczerinde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirten Dr. \u00dcst\u00fcn, \u201cMide ve ba\u011f\u0131rsak sistemimiz faydal\u0131 bakterilerle birlikte bir denge i\u00e7inde \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. Bu bakteriler, yedi\u011fimiz besinleri par\u00e7alayarak v\u00fccudumuz i\u00e7in yararl\u0131 maddeler \u00fcretir. Ancak yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar a\u015f\u0131r\u0131 t\u00fcketildi\u011finde bu denge bozulur. \u2018Disbiyoz\u2019 dedi\u011fimiz durum ortaya \u00e7\u0131kar; yani iyi bakteriler azal\u0131r, zararl\u0131 bakteriler artar\u201d a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulundu. Uzman, bu dengesizli\u011fin v\u00fccutta iltihaplanmaya, serbest radikallerin ve zehirli maddelerin artmas\u0131na sebep oldu\u011funu belirten Dr. \u00dcst\u00fcn, \u201c\u0130ltihap art\u0131\u015f\u0131 serbest radikallerin ve toksik maddelerin y\u00fckselmesine neden olur. Bu da genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 olumsuz etkiler\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>Zihni koruyan kalkan zarar g\u00f6r\u00fcyor<br>Normal \u015fartlarda v\u00fccuttaki iltihab\u0131n beyne ge\u00e7emedi\u011fini s\u00f6yleyen Dr. \u00dcst\u00fcn, s\u00fcreci \u015fu s\u00f6zlerle aktard\u0131: \u201cBeynimizi koruyan \u00e7ok \u00f6nemli bir yap\u0131 vard\u0131r: Kan beyin bariyeri. Bu bariyer, v\u00fccutta olu\u015fan zararl\u0131 maddelerin beyne ge\u00e7mesini engeller. Ancak yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 toksik maddeler zamanla bu bariyerin ge\u00e7irgenli\u011fini art\u0131r\u0131r. B\u00f6ylece v\u00fccuttaki iltihapl\u0131 s\u00fcre\u00e7 beyne de yans\u0131maya ba\u015flar. Beyinde iltihap demek; d\u00fc\u015f\u00fcnme h\u0131z\u0131n\u0131n yava\u015flamas\u0131, konsantrasyon bozuklu\u011fu, unutkanl\u0131k gibi sorunlar demektir. S\u00fcre\u00e7 ilerledik\u00e7e demans ve Alzheimer gibi ciddi hastal\u0131klar\u0131n geli\u015fmesine zemin haz\u0131rlar. Ayr\u0131ca migren ve kronik ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 da yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131 kullan\u0131m\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak tetiklenebilir\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Zaman i\u00e7erisinde zihinsel fonksiyonlar\u0131 zay\u0131flat\u0131yor<br>Haz\u0131r g\u0131dalarda i\u00e7erik okuma al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6nemine de\u011finen Dr. \u0130smet \u00dcst\u00fcn, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle bitirdi: \u201cYapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar k\u0131sa vadede zarars\u0131z gibi g\u00f6r\u00fcnse de uzun vadede beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde ciddi etkiler olu\u015fturabilir. M\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca do\u011fal beslenmeye y\u00f6nelmek, i\u015flenmi\u015f g\u0131dalardan uzak durmak ve yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131 t\u00fcketimini s\u0131n\u0131rlamak beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumada en \u00f6nemli ad\u0131mlard\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p>Haber Kayna\u011f\u0131: <a href=\"https:\/\/www.yenimedyahaber.com\/saglik\/yapay-tatlandiricilar-zihni-yoruyor-unutkanlik-ve-alzheimer-riskine-dikkat\/3897\">https:\/\/www.yenimedyahaber.com\/saglik\/yapay-tatlandiricilar-zihni-yoruyor-unutkanlik-ve-alzheimer-riskine-dikkat\/3897<\/a><br>(karde\u015f haber)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u015eekerden ka\u00e7mak isteyenlerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir se\u00e7enek sanarak kulland\u0131\u011f\u0131 yapay tatland\u0131r\u0131c\u0131lar, yaln\u0131zca mide ve ba\u011f\u0131rsak d\u00fczenini sarsm\u0131yor; ayn\u0131 zamanda beynin savunma sistemine zarar vererek unutkanl\u0131k ile Alzheimer riskini art\u0131r\u0131yor. Medipol Sa\u011fl\u0131k Grubu N\u00f6roloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019nden Uzm. Dr. \u0130smet \u00dcst\u00fcn, \u201cBeyin bariyeri zarar g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcnde, v\u00fccuttaki iltihap zihinsel fonksiyonlar\u0131 yava\u015flat\u0131yor.\u201d uyar\u0131s\u0131nda bulundu \u015eekerden daha faydal\u0131 oldu\u011fu san\u0131larak kullan\u0131lan yapay [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2216,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-2215","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-saglik"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/gundexia.com\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/373-yapay-tatlandiricilar-zihni-yoruyor-unutkanlik-ve-alzheimer-riskine-dikkat.webp","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gundexia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2215","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gundexia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gundexia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gundexia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gundexia.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2215"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gundexia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2215\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2217,"href":"https:\/\/gundexia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2215\/revisions\/2217"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gundexia.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2216"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gundexia.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2215"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gundexia.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2215"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gundexia.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2215"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}