M\u00d6 335 y\u0131l\u0131nda Aristoteles \u015f\u00f6yle diyor:
\u201cBug\u00fcnlerde gen\u00e7ler kontrolden \u00e7\u0131km\u0131\u015f durumda. Kaba bir \u015fekilde yemek yiyorlar. Yeti\u015fkinlere kar\u015f\u0131 sayg\u0131s\u0131zlar. Anne babalar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131yorlar ve \u00f6\u011fretmenlerini sinirlendiriyorlar.\u201d
Aristoteles bu konuda ne kendinden \u00f6nce ne de sonra yaln\u0131z kal\u0131r. M\u00d6 800\u2019de Hesiodos da benzer bir serzeni\u015fte bulunur:
\u201cG\u00fcn\u00fcm\u00fcz gen\u00e7leri \u00f6yle umursamaz ki ileride \u00fclke y\u00f6netimini ele alacaklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck\u00e7e umutsuzlu\u011fa kap\u0131l\u0131yorum. Bize b\u00fcy\u00fcklere kar\u015f\u0131 sayg\u0131l\u0131 olmay\u0131, a\u011f\u0131rba\u015fl\u0131 davranmay\u0131 \u00f6\u011fretmi\u015flerdi. \u015eimdiki gen\u00e7ler kurallar\u0131 \u00f6nemsemiyor. Duyars\u0131zlar ve beklemeyi bilmiyorlar.\u201d
Binlerce y\u0131l ge\u00e7se de d\u00f6ng\u00fc de\u011fi\u015fmiyor.
Bug\u00fcn de yeti\u015fkinlerin dilinde ayn\u0131 \u015fik\u00e2yetler var:
\u201cBu \u00e7ocuklar sayg\u0131s\u0131z.\u201d \u201cBu \u00e7ocuklar s\u00f6z dinlemiyor.\u201d \u201cBu \u00e7ocuklar tahamm\u00fcls\u00fcz.\u201d \u201cSorumluluk alm\u0131yorlar.\u201d
Hay\u0131r.
Sorun \u00e7ocuklar de\u011fil.
Sorun, \u00e7ocu\u011fu hem vitrine koyup hem hizaya sokmak isteyen iki y\u00fczl\u00fc anlay\u0131\u015f.
\u201cGelece\u011fimiz\u201d diye kutsad\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7ocu\u011fa bug\u00fcn s\u00f6z hakk\u0131 tan\u0131m\u0131yoruz. Onu k\u00fcrs\u00fclerde alk\u0131\u015fl\u0131yor; evde ve okulda susturuyoruz. Haklardan s\u00f6z ederken itaat talep ediyor, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck derken kontrol\u00fc art\u0131r\u0131yoruz. Fanusun i\u00e7inde b\u00fcy\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00e7ocuklardan mucize bekliyoruz.
Bu bir pedagojik eksiklik de\u011fil kontrol refleksi.
\u00d6zg\u00fcrl\u00fck S\u00f6ylemi, \u0130taat Beklentisi
\u00c7ocuklara \u201c\u00f6zg\u00fcr ol\u201d diyoruz; ama bizim \u00e7izdi\u011fimiz s\u0131n\u0131rlar i\u00e7inde.
\u201cSorgula\u201d diyoruz; ama sistemi de\u011fil, kendini.
\u201cFarkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u201d diyoruz; ama bizimle ayn\u0131 sonuca varmas\u0131n\u0131 bekliyoruz.
E\u011fitim sistemi yarat\u0131c\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnceden s\u00f6z ediyor; \u00f6l\u00e7me sistemi h\u00e2l\u00e2 ezberi \u00f6d\u00fcllendiriyor. Okul uyumlu olan\u0131 parlat\u0131yor, itiraz edeni \u201cproblemli\u201d diye etiketliyor. Evde \u00f6zg\u00fcrl\u00fck nutuklar\u0131 at\u0131l\u0131yor, okulda disiplin dayat\u0131l\u0131yor, kamusal alanda itaat bekleniyor.
Sonra gen\u00e7lerin \u00e7eli\u015fkili oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyoruz.
\u00c7eli\u015fki gen\u00e7te de\u011fil.
\u00c7eli\u015fki, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck s\u00f6ylemiyle itaat prati\u011fini ayn\u0131 anda y\u00fcr\u00fctmeye \u00e7al\u0131\u015fan d\u00fczende.
Ba\u015far\u0131 End\u00fcstrisi: \u00c7ocu\u011fun Metala\u015fmas\u0131
Bug\u00fcn \u00e7ocuk yeti\u015ftirmek, karakter in\u015fa etmekten \u00e7ok performans \u00fcretmek anlam\u0131na geliyor. Notlar, sertifikalar, projeler, kurslar\u2026 \u00c7ocuk bir \u00f6zne de\u011fil; yat\u0131r\u0131m arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Bazen de yeti\u015fkinlerin yar\u0131m kalm\u0131\u015f hayallerinin ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131na.
Takvimi dolu.
Ruhu yorgun.
Aileler \u00e7ocuk ad\u0131na karar veriyor, \u00f6\u011fretmenler sistem ad\u0131na bask\u0131 kuruyor. \u00c7ocuk, sonu\u00e7 listesinde bir sat\u0131ra indirgeniyor.
Sonra soruyoruz:
\u201cNeden sorumluluk alm\u0131yor?\u201d
\u00c7\u00fcnk\u00fc risk almas\u0131na izin vermiyoruz.
Hata yapmas\u0131na tahamm\u00fcl etmiyoruz.
Ba\u015far\u0131y\u0131 kutsay\u0131p s\u00fcreci de\u011fersizle\u015ftiriyoruz.
Ba\u011f\u0131ms\u0131z birey istiyor; kontrol\u00fc b\u0131rakm\u0131yoruz. Dayan\u0131kl\u0131 gen\u00e7 bekliyor; her d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fc engelleyerek k\u0131r\u0131lganl\u0131k \u00fcretiyoruz.
Bu bir e\u011fitim sorunu de\u011fil.
Konforunu korumak isteyen yeti\u015fkin k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn sonucu.
Ge\u00e7 Kalan Otorite
\u00c7ocuk k\u00fc\u00e7\u00fckken s\u0131n\u0131r koymaktan ka\u00e7\u0131nan yeti\u015fkin, ergenlikte otoriteyi hat\u0131rl\u0131yor. Bir anda yasaklar ba\u015fl\u0131yor. \u201cBen senin annenim\u201d, \u201cBen senin baban\u0131m\u201d c\u00fcmleleri y\u00fckseliyor.
Bu sayg\u0131 talebi de\u011fil.
G\u00fc\u00e7 kayb\u0131 korkusu.
Erken ya\u015fta kurulmam\u0131\u015f denge, ergenlikte kriz olarak patl\u0131yor. Biz buna \u201cergenlik sorunu\u201d diyoruz.
Oysa bu, yeti\u015fkinin sorumlulu\u011fu ertelemesidir.
Sistem Kimi Koruyor?
Toplum olarak diren\u00e7li gen\u00e7 istiyoruz; ama ele\u015ftirel d\u00fc\u015f\u00fcnceyi tehdit g\u00f6r\u00fcyoruz.
\u00d6zg\u00fcvenli birey diyoruz; ama farkl\u0131 fikri risk say\u0131yoruz.
Demokrasi diyoruz; evde ve okulda s\u00f6z hakk\u0131n\u0131 tek elde topluyoruz.
Ger\u00e7ek \u015fu:
Biz \u00e7ocuk yeti\u015ftirmiyoruz.
D\u00fczeni sarsmayacak bireyler yeti\u015ftiriyoruz.
Yeni ku\u015fak bu \u00e7eli\u015fkiyi g\u00f6r\u00fcyor ve itiraz ediyor. \u0130tiraz\u0131 \u201csayg\u0131s\u0131zl\u0131k\u201d diye yaftalamak kolay; kendi iktidar al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131zla y\u00fczle\u015fmek zor.
Ba\u015fkalar\u0131n\u0131n yanl\u0131\u015flar\u0131na s\u00f6z s\u00f6ylemek kolayd\u0131r.
Kendi yanl\u0131\u015flar\u0131m\u0131zla y\u00fczle\u015fmek zor.
As\u0131l Kriz: Yeti\u015fkin Cesaretsizli\u011fi
S\u0131n\u0131r koymak cesaret ister.
Tutarl\u0131l\u0131k emek ister.
\u00c7ocu\u011fa ger\u00e7ek anlamda alan a\u00e7mak risk ister.
Biz ise risk almak istemiyoruz. Hem kontrol etmek hem sevilmek hem otorite kurmak hem de modern g\u00f6r\u00fcnmek istiyoruz.
Bu y\u00fczden kavramlara s\u0131\u011f\u0131n\u0131yoruz:
\u201c\u00d6zg\u00fcrl\u00fck.\u201d
\u201cDisiplin.\u201d
\u201cPsikolojik sa\u011flaml\u0131k.\u201d
Kelimeler g\u00fc\u00e7l\u00fc.
Pratikler zay\u0131f.
Sonu\u00e7
Mesele gen\u00e7lerin karakter zafiyeti de\u011fil.
Mesele yeti\u015fkinlerin ilkesizli\u011fi.
Mesele \u00e7ocuklar\u0131n sayg\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 de\u011fil; \u00f6zg\u00fcrl\u00fck konu\u015fup itaat isteyen d\u00fczen.
\u00c7ocuklar de\u011fi\u015fmedi.
Art\u0131k susmuyorlar.
As\u0131l soru \u015fu:
Onlar\u0131 bast\u0131rmaya devam m\u0131 edece\u011fiz?
Yoksa kendi \u00e7eli\u015fkilerimizle y\u00fczle\u015fecek cesareti mi g\u00f6sterece\u011fiz?<\/p>\n\n\n\n