Geli\u015ftirilen sistem, h\u00fccrelerden gelen elektrik sinyallerini takip edebiliyor; ihtiya\u00e7 duyuldu\u011funda ise k\u00fc\u00e7\u00fck uyar\u0131lar g\u00f6ndererek ins\u00fclin salg\u0131lanmas\u0131n\u0131 destekliyor.
The Times\u2019da aktar\u0131lan habere g\u00f6re ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, ins\u00fclin \u00fcreten pankreas adac\u0131k h\u00fccrelerini sa\u00e7 telinden bile daha ince ve esnek bir elektronik a\u011fla entegre etti. \u201cSibernetik pankreas organoidi\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan bu yap\u0131lar\u0131n, ins\u00fclin \u00fcretmeyen hastalara nakledilmesi planlan\u0131yor.
Tip 1 diyabette ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemi, pankreasta ins\u00fclin salg\u0131layan beta h\u00fccrelerini hedef alarak yok ediyor. Bunun sonucunda kandaki \u015feker seviyesi y\u00fckseliyor; uzun vadede ise g\u00f6z, b\u00f6brek, sinir sistemi ve kalpte ciddi hasarlar ortaya \u00e7\u0131kabiliyor. Bu nedenle hastalar \u00f6m\u00fcr boyu kan \u015fekerini izlemek ve d\u0131\u015far\u0131dan ins\u00fclin almak zorunda kal\u0131yor.
\u015eimdiye kadar baz\u0131 hastalara don\u00f6r adac\u0131k h\u00fccresi veya pankreas nakli yap\u0131labiliyordu. Ancak organ bulmak zor ve hastalar nakil sonras\u0131 ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini bask\u0131layan ila\u00e7lar kullanmak zorunda kal\u0131yor.
Bilim insanlar\u0131 uzun y\u0131llard\u0131r k\u00f6k h\u00fccrelerden laboratuvar ortam\u0131nda yeni adac\u0131k h\u00fccreleri \u00fcretmenin yollar\u0131n\u0131 ar\u0131yor. Fakat bu h\u00fccreler \u00e7o\u011fu zaman yeterli olgunlu\u011fa ula\u015famad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kandaki \u015fekeri do\u011fru \u015fekilde alg\u0131layam\u0131yor ve d\u00fczenli ins\u00fclin salg\u0131layam\u0131yor.
Science dergisinde yay\u0131mlanan son \u00e7al\u0131\u015fmada ise farkl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m denendi. Ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar, geli\u015fim a\u015famas\u0131ndaki pankreas h\u00fccrelerinin i\u00e7ine esnek bir elektronik a\u011f entegre etti. Bu a\u011f, h\u00fccrelerin elektriksel faaliyetini kaydedebildi\u011fi gibi ihtiya\u00e7 halinde k\u00fc\u00e7\u00fck elektrik uyar\u0131lar\u0131 da verebiliyor. Do\u011fal v\u00fccut ritmini taklit eden d\u00fczenli elektrik sinyalleri uyguland\u0131\u011f\u0131nda h\u00fccrelerin daha senkronize ve daha olgun bi\u00e7imde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlendi. B\u00f6ylece ins\u00fclin salg\u0131s\u0131 hem daha g\u00fc\u00e7l\u00fc hale geldi hem de zamanlama a\u00e7\u0131s\u0131ndan daha dengeli ger\u00e7ekle\u015fti.
Bilim ekibi, y\u00f6ntemin iki farkl\u0131 \u015fekilde uygulanabilece\u011fini belirtiyor. \u0130lk se\u00e7enek, h\u00fccreleri laboratuvarda elektronik destekle olgunla\u015ft\u0131r\u0131p ard\u0131ndan cihazdan ba\u011f\u0131ms\u0131z \u015fekilde nakletmek. Di\u011feri ise elektronik a\u011f\u0131 h\u00fccrelerle birlikte v\u00fccuda yerle\u015ftirerek i\u00e7eride hem izleme hem de gerekti\u011finde m\u00fcdahale imk\u00e2n\u0131 sa\u011flamak. Uzun vadede sistemin tamamen otomatik \u00e7al\u0131\u015fabilecek bi\u00e7imde geli\u015ftirilmesi hedefleniyor.
Uzmanlara g\u00f6re bu teknolojinin hastalarda kullan\u0131labilmesi i\u00e7in h\u00e2l\u00e2 kapsaml\u0131 ara\u015ft\u0131rmalara ihtiya\u00e7 var. Buna ra\u011fmen elde edilen bulgular, elektrik sinyallerinin laboratuvarda \u00fcretilen pankreas dokusunun ger\u00e7ek bir pankreas gibi i\u015flev g\u00f6rmesine katk\u0131 sa\u011flayabilece\u011fini ortaya koyuyor.<\/p>\n\n\n\n